Chuyển đến nội dung chính

Tản mạn về “vô vi” trong đạo nhân sinh của Lão Tử

 Tản mạn về “vô vi” trong đạo nhân sinh của Lão Tử


Nói đến Lão Tử thì không thể không bàn tới đạo “vô vi” mà ông diễn giải trong Đạo Đức Kinh. Một số người cho rằng vô vi nghĩa là không làm gì cả, kỳ thực đó là sai lầm. “Đạo Đức Kinh” viết: “Vi vô vi, sự vô sự, vị vô vị”, câu nói này đã bàn rõ hơn về khái niệm “vô vi” mà Lão Tử đề xướng.

“Vi vô vi, sự vô sự, vị vô vị”, đây là một cảnh giới nhân sinh. Vô vi không phải là không làm gì, mà là cách sống thanh tịnh và tự nhiên. Con người sống trong trời đất cần “Người thuận theo đất, đất thuận theo trời, trời thuận theo đạo, đạo thuận theo tự nhiên”. Đạo của tự nhiên chính là đạo của sinh mệnh, cho nên Đạo gia lấy “phản bổn quy chân” là cao quý. Cái “vô” ở đây là hành xử phải không có tâm hữu cầu, phải quên đi những quan niệm ràng buộc mạnh mẽ, từ đó mới có thể ung dung tự tại, hòa hợp với đạo của tự nhiên.

🔻 Vi vô vi

“Vi vô vi” chính là dùng thái độ vô vi thanh tĩnh để làm, làm nhưng không cưỡng cầu. Thế nào là “vô vi”, “vô vi” không phải là không làm gì cả mà là tuân theo quy luật, thuận theo tự nhiên. Nếu muốn làm một việc mà đạt được kết quả tốt thì phải hiểu được đạo lý “vô vi”, tận tâm tận sức làm mà không truy cầu kết quả.

Lão Tử giảng: “Bất tri thường, vọng tác hung”, nghĩa là không nhận thức được quy luật tự nhiên, chỉ mong cầu kết quả mà hành động thiếu suy nghĩ thì sẽ xảy ra rối loạn và tai hung. Cho nên trong cuộc sống chúng ta thường thấy có một số việc, càng cưỡng cầu thì kết quả cuối cùng lại càng xấu.

“Đạo Đức Kinh” có câu: “Đạo thường vô vi nhi vô bất vi”, đạo vĩnh hằng là thuận ứng theo tự nhiên, không có sự việc nào mà không do nó làm ra. Phép tắc của đạo là dùng phương thức vô vi để đạt hiệu quả của mọi việc. Nếu kiên trì giữ phép tắc này, muôn vật sẽ tự sinh tự lớn.

🔻 Sự vô sự

“Sự vô sự” ở đây là dùng phương pháp bình thản vô sự để giải quyết sự tình. Cũng có thể hiểu là “lạc thiên tri mệnh”, bằng lòng với số mệnh trời cho, không có lo lắng gì. Người tu đạo tin rằng con người ngay từ khi sinh ra là đã có vận mệnh được an bài sẵn nên gặp phải điều khó gì cũng vẫn yên vui với mệnh của mình.

Lão Tử dùng tư tưởng “vô vi” của bậc thánh nhân suy rộng đến việc xử lý sự tình trong xã hội con người. Ông chủ trương dùng thái độ “vô sự” để làm việc. Cái gọi là “vô sự” ở đây chính là thuận theo tình huống thực tế khách quan, không cần quá lo lắng, một khi điều kiện chín muồi, “nước chảy thành sông”, thì sự tình cũng sẽ tất thành. Chỉ cần làm hết sức mà không truy cầu, có thành hay không thành cũng vẫn đứng ở vị trí bất bại, vì tâm của bản thân ta đã “thành” rồi.

🔻 Vị vô vị

“Vị vô vị” là lấy thái độ “vô vị” để thưởng thức cuộc sống. Thức ăn là có vị, điều này ai cũng biết. Nhưng kỳ thực danh lợi tình, thành công thất bại, mọi thứ trên đời này đều là có “vị” cả. Ai có thể dứt bỏ chúng, không có cái “vị” riêng của mình, mang một tư thái “bình thường” mà làm thì mới có thể chủ tể bản thân. Đây chính là có vị hay không vị cũng không động được đến tâm can của mình.

Kỳ thực “vô vị” không phải là không có mùi vị, chỉ là mùi vị ấy đạm nhạt mà thôi. Lão Tử từng giảng: “Ngũ vị làm cho người ta tê lưỡi”, vị tập trung tại một chỗ sẽ khiến mùi vị trở nên phức tạp, làm cho vị giác không còn nhận ra được mùi vị thực tế nữa. Trong món ăn nếu cho nhiều loại gia vị thì càng ăn khẩu vị sẽ càng nặng. Khi đó, ăn vị nồng người ta mới cảm thấy ngon, không có thì thậm chí nuốt cơm không trôi. Nhưng kỳ thực cơm canh đạm nhạt, thanh khiết cũng có hương vị riêng của nó. Người xưa cho rằng mỹ vị là phải thanh đạm, ít vị không chỉ tốt cho dưỡng sinh mà còn tốt cho dưỡng tâm.

Càng đơn giản thì càng sâu sắc, càng chất phác thì càng thuần mỹ. Cảm quan của con người bị kích thích quá nhiều sẽ trở nên trì độn, cuối cùng sẽ mất đi năng lực thưởng thức điều mà đại đạo tự nhiên đem tới.

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Ý nghĩa “Nhất mệnh – Nhì Vận – Tam Phong Thuỷ – Tứ Âm Phúc – Ngũ Tri thức”

  Theo quan niệm của những sách cổ học thuật số Phương Đông xưa có câu: “Nhất mệnh, nhì vận, tam Phong Thuỷ, tứ âm phúc, ngũ tri thức”. Câu này ý nghĩa như thế nào? Nghĩa là số mệnh là yếu tố quyết định toàn cục cuộc đời của một con người, tiếp đến là ảnh hưởng của thời vận, thứ ba là ảnh hưởng của phong thủy. Nói cách khác, số mệnh và sinh ra gặp thời là yếu tố tiền định thuộc tiên thiên; phong thủy là hậu thiên, được quyết định bởi hành vi của đương số và sự điều chỉnh môi trường sinh sống. Ngay từ lúc con người sinh ra đã được trời ban cho một “Số mệnh”, từ trong “mệnh” đó sẽ diễn sinh ra “vận” để chi phối cuộc sống sau này. Mệnh là sinh ra đã có sẵn, không thuộc phạm vi khống chế của bản thân, ví dụ như xuất thân, tướng mạo, cá tính, số lượng anh chị em,…, đó chính là “số mệnh” tiên thiên không thể thay đổi được, nên người xưa bình thản tiếp nhận và chấp nhận sống chung với nó. Căn cứ vào lý luận của Tử Vi Đẩu số, Tử Bình, Bát Tự Hà Lạc,… cuộc đời thực tế của con người là được hình

Ai rồi cũng sẽ đổi thay, chỉ là nhanh đến mức choáng váng, hoặc là chậm đến mức không nhận ra

  Nếu một ngày nào đó, người mà bạn cho là rất rất quan trọng, chỉ nhìn bạn với ánh mắt vô hồn và im lặng kể cả khi bạn có rất nhiều điều muốn nói. Nếu như trong khoảnh khắc chông chênh đó, bạn cũng chọn lấy cách im lặng. Vậy thì dấu hiệu đầu tiên của sự đổi thay đã xuất hiện. Khi mới bắt đầu, ai cũng đều kinh ngạc cho những điều không dễ dàng thay đổi. Đến khi trưởng thành, có chăng cũng chỉ là quen với việc giấu đi cảm xúc, giấu nhẹm đi những hụt hẫng khi niềm tin lại rơi mất. Và rồi sẽ có một ngày nào đó, ngày của hôm qua gần tựa như cơn mơ, nhạt nhòa. Rồi ai cũng sẽ thay đổi. Cuộc sống đó là một vòng luân chuyển. Ánh sáng bóng tối thay phiên nhau. 4 mùa xuân hạ thu đông cũng lần lượt sẽ thay đổi cho nhau. Vốn dĩ không có cái gì sẽ đứng yên tại một chỗ. Và ngay bản thân ta lớn lên cũng phải chấp nhận rằng trái đất cũng di chuyển vậy thì làm gì có khái niệm mãi mãi. Thứ có thể mãi mãi tồn tại đó chính là kỷ niệm, bởi nó là một phần ký ức của ta chẳng thể xóa nhòa. Một đôi giày, lúc v

Chuyển động Cổ nhân dạy “Đấu gạo dưỡng ân, gánh gạo dưỡng thù”: Nhớ thật kỹ để tránh làm ơn mắc oán

    Chuyển động Cổ nhân dạy “Đấu gạo dưỡng ân, gánh gạo dưỡng thù”: Nhớ thật kỹ để tránh làm ơn mắc oán 13:54 01/08/2022 Trong cuộc sống, lòng tốt của con người cũng cần phải có mức độ. Khi đối mặt với một người không có chí tiến thủ, suốt ngày chỉ chờ đợi người khác đến giúp đỡ thì hãy kịp thời thu lại sự lương thiện của bạn càng sớm càng tốt.   Cổ nhân dạy "Hạ đẳng dùng mồm, thượng đẳng dùng tâm": Nhìn phát biết ngay ai sang ai hèn   Cổ nhân dạy “Cửa trước không đốt đèn, sân sau không sáng sủa”: Tại sao lại nói như vậy?   Cổ nhân dạy phụ nữ có “3 cái càng dày, 3 cái càng nhỏ”: Cả đời hưởng phúc, cuộc sống giàu sang Những người có thể làm nên nghiệp lớn không nhất thiết phải có trí tuệ hơn người, thế nhưng nhất định phải là người nỗ lực và chăm chỉ không ngừng. Cổ nhân nói “Siêng năng có thể bù đắp cho thiếu sót, một phân khổ một phân tài”. Không ai có thể dựa vào thiên phú để thành công, chỉ có chăm chỉ mới có thể biến thiên phú thành thiên tài. Ở đời, chẳng ai lười biếng m