Chuyển đến nội dung chính

Cảnh giới đời người: Được vẫn dửng dưng, mất vẫn ung dung

 Cảnh giới đời người: Được vẫn dửng dưng, mất vẫn ung dung

Con người sống nơi thế gian, nội tâm thường bị danh lợi chi phối, có lợi mới vui, mất mát thì buồn phiền đau khổ. Nhưng “có được tất có mất” là chân lý của thế gian, vì thế cùng với vui vẻ khi được, con người cũng cần học cách chấp nhận khi mất. Trong cuộc đời, nếu một người có thể làm được “Được vẫn dửng dưng, mất vẫn ung dung” thì đã đạt tới cảnh giới tinh thần hết sức cao thượng rồi.

Cuộc đời con người qua đi thật không khác gì một vở kịch. Khi quay đầu ngoảnh nhìn lại, người ta mới thấy thành bại chỉ là hư ảo, công danh lợi lộc cũng thành mây thành khói. Cho dù là đế vương, tể tướng hay kẻ bần cùng, dù là anh hùng hay kẻ nhu nhược, cuối cùng cũng chỉ là một nắm đất mà thôi. Ngay cả những dấu tích hào hùng nhất cuối cùng cũng trở thành tro bụi trong dòng sông lịch sử.

Có câu nói chí lý như thế này: “Được vẫn dửng dưng, mất vẫn ung dung”. Cảnh giới tinh thần của nó khiến người ta không khỏi nhớ đến một nhân vật lịch sử là Trưởng Tôn hoàng hậu, Hoàng hậu duy nhất của Hoàng đế Đường Thái Tông. Nếu như Đường Thái Tông được tôn vinh là vị Hoàng đế mẫu mực nhất trong lịch sử Trung Hoa, thì Trưởng Tôn hoàng hậu cũng được mệnh danh là “Thiên cổ Hiền hậu”.

“Cựu Đường thư” ghi chép rằng, năm Trinh Quán thứ 8, Trưởng Tôn hoàng hậu lâm trọng bệnh, Thái tử Lý Thừa Càn trong lúc chăm sóc thân mẫu đã thưa: “Hiện đã dùng đủ mọi cách nhưng bệnh tình của người vẫn chưa có chuyển biến gì. Giờ xin người cho con bẩm tấu Hoàng thượng đặc xá tù nhân, phổ độ để cầu đạo, mong rằng cách làm này có thể tăng thêm phúc thọ cho người”.

Hoàng hậu nghe thấy thế liền trả lời: “Sống chết có mệnh, sức người không thể thay đổi được. Đặc xá là đại sự quốc gia, sao có thể vì một người đàn bà như ta mà làm loạn phép tắc thiên hạ được?”

Thái tử không dám tấu xin Hoàng thượng, mà chỉ kể lại với tể tướng Phòng Huyền Linh. Nhưng tể tướng Phòng Huyền Linh lại đem chuyện này kể lại với Hoàng đế Đường Thái Tông. Hoàng đế Đường Thái Tông cùng các bề tôi ai nấy đều cảm động. Các quan đại thần trong triều đình đều thỉnh cầu đặc xá.

Đường Thái Tông vốn định nghe theo, nhưng khi Trưởng Tôn hoàng hậu biết việc ấy đã cực lực phản đối, cuối cùng Hoàng đế Đường Thái Tông đành từ bỏ ý định.

Trưởng Tôn hoàng hậu điềm nhiên đối diện với cảnh giới sinh tử cuộc đời, quyết không vì chuyện riêng mà thay đổi pháp luật xã tắc, quả thật là khiến người ta cảm phục.

Khi bệnh tình nguy kịch, Trưởng Tôn hoàng hậu đã nói lời từ biệt Hoàng đế Đường Thái Tông. Khi đó tể tướng Phòng Huyền Linh vì bị Hoàng đế quở trách đã trở về nhà. Hoàng hậu nói:

“Phòng Huyền Linh theo hầu Bệ hạ thời gian dài nhất, cẩn thận nhất, là vị tướng tài mưu kế không ai đoán được và luôn kín đáo, mọi việc đều biết dự tính trước mà không để lộ, vì thế mong Bệ hạ đừng bỏ ông ấy.

Tổ tiên thần thiếp may mắn được kết thông gia cùng Bệ hạ. Họ sẽ không vì đạo đức mà từ bỏ vinh quang, sau này dễ có lúc gặp nguy hiểm. Muốn bảo toàn họ thì xin đừng xếp cho họ những vị trí quan trọng. Chỉ cần để họ lấy thân phận bên ngoại mà thừa hành, yết kiến triều đình, như thế là may mắn cho họ rồi.

Thiếp khi còn sống không có ích gì cho triều đình, giờ chết cũng không cần an táng long trọng. Thiếp xin chỉ an táng âm thầm, đừng cho ai biết. Từ xưa, các bậc thánh hiền đều xem trọng việc mai táng giản tiện, chỉ có thời loạn vô đạo mới xây lăng tẩm to lớn, hao tổn sức người vô ích, bị những người hiểu biết chê cười. Thiếp thỉnh cầu hãy chôn thiếp núp vào núi, không cần xây mộ, không cần quan tài, những đồ thiết yếu chỉ dùng ngói gỗ, ma chay thật giản tiện.

Thần thiếp hy vọng Hoàng thượng sẽ tiếp tục lắng nghe người hiền, xa lánh kẻ tiểu nhân, nhận những lời cương trực thẳng thắn, tránh những lời xu nịnh đê tiện. Nếu được như thế, thần thiếp có đến suối vàng cũng mãn nguyện. Và cuối cùng, đừng gọi các con đến gặp thần thiếp vào lúc này, thấy chúng khóc lóc, thần thiếp chỉ càng thấy thương tâm mà thôi.”

Năm Trinh Quán thứ 10, Trưởng Tôn hoàng hậu qua đời tại điện Lập Chính, lúc vừa mới 36 tuổi. Cung nữ trong cung dâng Hoàng đế Đường Thái Tông một cuốn sách tên “Nữ tắc” do Hoàng hậu biên soạn và nói: “Hoàng hậu khi còn sống đã sưu tập những câu chuyện về nữ nhân tham gia việc triều chính trong lịch sử rồi soạn thành sách này, vì người cảm thấy viết chưa được chặt chẽ nên chưa dám trình dâng. Không ngờ Hoàng hậu chưa kịp sửa xong thì…”

Theo sử sách ghi lại, Hoàng đế Đường Thái Tông khi mở sách ra xem đã không kìm được mà bật khóc nghẹn ngào, tiếng khóc vô cùng bi thương. Hoàng đế Đường Thái Tông tay cầm sách “Nữ tắc” nói với các cận thần: “Sách này của Hoàng hậu có thể lưu lại làm mô phạm cho muôn đời!”

Hoàng đế Đường Thái Tông còn nói, mình không phải không biết đây là mệnh trời, đau thương cũng không làm được gì. Nhưng từ nay về sau vào cung điện không còn nghe được những lời khuyên nhủ của Hoàng hậu, cũng có nghĩa là đã mất đi một người phụ tá xuất sắc, chính là vô cùng đau xót.

Trưởng Tôn hoàng hậu trong suốt thời gian ở ngôi cao không bao giờ xa hoa lãng phí, lại rất khiêm tốn và hòa nhã. Ở trong nội cung, bà khuyên nhủ Đường Thái Tông thả cung nữ, cố gắng bênh vực cho người hầu bị Hoàng đế tức giận, thăm hỏi cung nhân đau ốm… Về công việc triều đình, bà hiếm khi can dự, nhưng biết bảo vệ những trung thần ngay thẳng, biết ngăn ngừa việc phong thưởng đối với người bên họ ngoại.

Con người khi sinh ra cũng giống như vạn vật tự nhiên, vốn là yên bình, trăng thanh gió mát. Nhưng con người trong suốt cuộc đời, không ít cá nhân vì quan niệm ích kỷ, vì để được nhiều lợi hơn nên đã tranh giành, hủy diệt lẫn nhau. Tâm thái của con người quyết định hành vi, còn hành vi quyết định hướng đi của cuộc đời. Tâm hồn tự tại, tấm lòng rộng rãi và khí chất thoát tục sẽ khiến cuộc sống đáng quý. Sự thành tín và uy đức của con người bắt nguồn từ phẩm đức cao thượng biết hy sinh cá nhân vì đại cuộc. Phải tu tâm dưỡng tính mới có thể đạt được cảnh giới như thế.

“Được vẫn dửng dưng, mất vẫn ung dung”, câu nói này thoạt nghe có vẻ như nhẹ tựa lông hồng, nhưng làm được nói thì lại cần đức hạnh và chính khí nặng tựa ngàn cân.

Lợi ích vật chất trong cuộc đời rồi cũng qua đi như mây khói, giành được cũng không đáng để vui, mất đi cũng không cần xót xa đến mức tinh thần sa sút, chán nản thất vọng. Tấm lòng độ lượng, quên mình sẽ luôn được tạc đá ghi vàng, phẩm đức cao thượng và tinh thần kiên trung bất khuất sẽ lưu danh muôn đời, người người ngưỡng mộ.

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Ý nghĩa “Nhất mệnh – Nhì Vận – Tam Phong Thuỷ – Tứ Âm Phúc – Ngũ Tri thức”

  Theo quan niệm của những sách cổ học thuật số Phương Đông xưa có câu: “Nhất mệnh, nhì vận, tam Phong Thuỷ, tứ âm phúc, ngũ tri thức”. Câu này ý nghĩa như thế nào? Nghĩa là số mệnh là yếu tố quyết định toàn cục cuộc đời của một con người, tiếp đến là ảnh hưởng của thời vận, thứ ba là ảnh hưởng của phong thủy. Nói cách khác, số mệnh và sinh ra gặp thời là yếu tố tiền định thuộc tiên thiên; phong thủy là hậu thiên, được quyết định bởi hành vi của đương số và sự điều chỉnh môi trường sinh sống. Ngay từ lúc con người sinh ra đã được trời ban cho một “Số mệnh”, từ trong “mệnh” đó sẽ diễn sinh ra “vận” để chi phối cuộc sống sau này. Mệnh là sinh ra đã có sẵn, không thuộc phạm vi khống chế của bản thân, ví dụ như xuất thân, tướng mạo, cá tính, số lượng anh chị em,…, đó chính là “số mệnh” tiên thiên không thể thay đổi được, nên người xưa bình thản tiếp nhận và chấp nhận sống chung với nó. Căn cứ vào lý luận của Tử Vi Đẩu số, Tử Bình, Bát Tự Hà Lạc,… cuộc đời thực tế của con người là được hình

Ai rồi cũng sẽ đổi thay, chỉ là nhanh đến mức choáng váng, hoặc là chậm đến mức không nhận ra

  Nếu một ngày nào đó, người mà bạn cho là rất rất quan trọng, chỉ nhìn bạn với ánh mắt vô hồn và im lặng kể cả khi bạn có rất nhiều điều muốn nói. Nếu như trong khoảnh khắc chông chênh đó, bạn cũng chọn lấy cách im lặng. Vậy thì dấu hiệu đầu tiên của sự đổi thay đã xuất hiện. Khi mới bắt đầu, ai cũng đều kinh ngạc cho những điều không dễ dàng thay đổi. Đến khi trưởng thành, có chăng cũng chỉ là quen với việc giấu đi cảm xúc, giấu nhẹm đi những hụt hẫng khi niềm tin lại rơi mất. Và rồi sẽ có một ngày nào đó, ngày của hôm qua gần tựa như cơn mơ, nhạt nhòa. Rồi ai cũng sẽ thay đổi. Cuộc sống đó là một vòng luân chuyển. Ánh sáng bóng tối thay phiên nhau. 4 mùa xuân hạ thu đông cũng lần lượt sẽ thay đổi cho nhau. Vốn dĩ không có cái gì sẽ đứng yên tại một chỗ. Và ngay bản thân ta lớn lên cũng phải chấp nhận rằng trái đất cũng di chuyển vậy thì làm gì có khái niệm mãi mãi. Thứ có thể mãi mãi tồn tại đó chính là kỷ niệm, bởi nó là một phần ký ức của ta chẳng thể xóa nhòa. Một đôi giày, lúc v

Chuyển động Cổ nhân dạy “Đấu gạo dưỡng ân, gánh gạo dưỡng thù”: Nhớ thật kỹ để tránh làm ơn mắc oán

    Chuyển động Cổ nhân dạy “Đấu gạo dưỡng ân, gánh gạo dưỡng thù”: Nhớ thật kỹ để tránh làm ơn mắc oán 13:54 01/08/2022 Trong cuộc sống, lòng tốt của con người cũng cần phải có mức độ. Khi đối mặt với một người không có chí tiến thủ, suốt ngày chỉ chờ đợi người khác đến giúp đỡ thì hãy kịp thời thu lại sự lương thiện của bạn càng sớm càng tốt.   Cổ nhân dạy "Hạ đẳng dùng mồm, thượng đẳng dùng tâm": Nhìn phát biết ngay ai sang ai hèn   Cổ nhân dạy “Cửa trước không đốt đèn, sân sau không sáng sủa”: Tại sao lại nói như vậy?   Cổ nhân dạy phụ nữ có “3 cái càng dày, 3 cái càng nhỏ”: Cả đời hưởng phúc, cuộc sống giàu sang Những người có thể làm nên nghiệp lớn không nhất thiết phải có trí tuệ hơn người, thế nhưng nhất định phải là người nỗ lực và chăm chỉ không ngừng. Cổ nhân nói “Siêng năng có thể bù đắp cho thiếu sót, một phân khổ một phân tài”. Không ai có thể dựa vào thiên phú để thành công, chỉ có chăm chỉ mới có thể biến thiên phú thành thiên tài. Ở đời, chẳng ai lười biếng m