Chuyển đến nội dung chính

Núi không nhất thiết phải cao, sông không nhất định phải sâu

 Núi không nhất thiết phải cao, sông không nhất định phải sâu

Trong suốt cuộc đời của một người, đối với chính nhân quân tử mà nói điều tối trọng yếu chính là không ngừng nâng cao đức hạnh của bản thân. Về phần hưởng thụ vật chất, họ chỉ duy trì ở mức cơ bản nhất như ăn, mặc, ở, đi lại. Bởi vì vậy nên họ luôn thấy đủ và sống khoái hoạt, đức hạnh của họ cũng được hậu nhân ca ngợi ngàn đời. 

Một người nếu có đức hạnh cao thượng thì cho dù ở nơi đơn sơ mọi người cũng tự nhiên kính trọng họ. Những người đại đức khiêm cung, có lễ nghĩa có thể dùng tấm lòng từ bi mà đối đãi với người khác. Bất luận người ấy có của cải vật chất nhiều hay không đều sẽ dễ dàng được người khác kính trọng và ngưỡng mộ.

Trong bài thơ “Lậu Thất Minh”, tác giả Lưu Vũ Tích viết: “Sơn bất tại cao, hữu tiên tắc danh. Thủy bất tại thâm, hữu long tắc linh” (Tạm dịch: Núi không nhất thiết phải cao, có Tiên ở là sẽ nổi danh. Sông không nhất định phải sâu, có Rồng ở là có linh khí). Gian nhà đơn sơ, điều làm cho nó trở nên tốt đẹp chính là đức hạnh của người chủ. Không bởi vì ngôi nhà xa hoa, rộng lớn mà chính là đức hạnh của gia chủ mới khiến người ta ngưỡng mộ, sùng kính. Thứ bề ngoài không thể thay thế cho điều thực sự ở bên trong.

Trong lịch sử có rất nhiều ghi chép về phương diện này. Xưa kia, các bậc thánh nhân như Lão Tử, Khổng Tử, các nhà quân sự hay quan lại triều đình như Gia Cát Lượng, Phạm Trọng Yêm… đều có công danh phú quý nhưng lại sống rất đạm bạc. Họ không chỉ xem nhẹ danh lợi, kim tiền mà còn gặp biến không kinh, lâm nguy không bị khuất phục, một lòng thủ giữ tiết tháo. Giữa được mất, vinh nhục, họ đều thong dong tự tại. Ở phương diện tu dưỡng đạo đức, họ đều là những tấm gương sáng cho người đời sau.

Gia Cát Lượng thời kỳ Tam Quốc là nhân vật nổi danh. Ông không chỉ là người trí tuệ phi phàm mà còn sống rất đơn sơ, đạm bạc. Cả một đời oai phong là vậy, nhưng ông luôn dạy bảo con cái thanh tĩnh đạm bạc.

Lúc 54 tuổi, ông viết lá thư cho con trai Gia Cát Chiêm mới lên 8 tuổi, dạy bảo rằng: “Phi đạm bạc vô dĩ minh chí, phi ninh tĩnh vô dĩ trí viễn”, ý tứ chính là nếu một người mà trong tâm không thể xem nhẹ dục vọng thì không thể có chí hướng minh xác, thân và tâm không thanh tịnh thì không cách nào thực hiện được khát vọng cao xa.

“Đạm bạc” mà Gia Cát Lượng dạy con ở đây không phải là sống tầm thường, ẩn thân, không có chí tiến thủ, cũng không phải là sống an nhàn hưởng thụ. Đó là trong tâm không có tạp niệm, không có tư dục, thì sẽ khiến cho chí hướng được rõ ràng kiên định. Ở trạng thái lý trí thanh tỉnh, người ta mới có thể không bị danh lợi vây khốn mà mệt mỏi, không bị phồn hoa nơi xã hội mê hoặc mà đánh mất mình. Ngoài tài năng thì chính đức hạnh của Gia Cát Lượng khiến người đời kính trọng ông.

Mặc dù quyền cao chức trọng, bổng lộc lớn, nhưng Phạm Trọng Yêm, vị danh thần triều Tống, không để lại tiền của cho con cái, mà toàn bộ dùng vào việc thiện, cứu khổ phò nguy, truyền đức nhân, dạy con cháu lấy việc thiện làm vui. Các con của ông đều tiếp bước và mở rộng thêm chí hướng của cha, trong khi cuộc sống của bản thân họ và gia đình lại vô cùng giản dị. Đức hạnh cao thượng của Phạm Trọng Yêm và các con ông mới là điều khiến họ được lưu danh sử sách, người đời kính ngưỡng.

Một người nếu thời thời khắc khắc đều có thể lấy phẩm đức, hành vi của thánh nhân để làm thước đo chuẩn mực cho hành vi của mình thì sẽ dần dần nâng cao được đức hạnh của bản thân. Cho dù là ở ngoài xã hội, người ấy có công việc, chức vị bình thường đến đâu, điều kiện vật chất thiếu thốn cỡ nào, sinh sống trong hoàn cảnh đơn sơ đến ra sao, chỉ cần người ấy có đạo đức cao thượng, vô tư vô ngã thì sẽ tự nhiên có được cuộc sống hạnh phúc, khoái hoạt, được người đời tôn kính.

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Ý nghĩa “Nhất mệnh – Nhì Vận – Tam Phong Thuỷ – Tứ Âm Phúc – Ngũ Tri thức”

  Theo quan niệm của những sách cổ học thuật số Phương Đông xưa có câu: “Nhất mệnh, nhì vận, tam Phong Thuỷ, tứ âm phúc, ngũ tri thức”. Câu này ý nghĩa như thế nào? Nghĩa là số mệnh là yếu tố quyết định toàn cục cuộc đời của một con người, tiếp đến là ảnh hưởng của thời vận, thứ ba là ảnh hưởng của phong thủy. Nói cách khác, số mệnh và sinh ra gặp thời là yếu tố tiền định thuộc tiên thiên; phong thủy là hậu thiên, được quyết định bởi hành vi của đương số và sự điều chỉnh môi trường sinh sống. Ngay từ lúc con người sinh ra đã được trời ban cho một “Số mệnh”, từ trong “mệnh” đó sẽ diễn sinh ra “vận” để chi phối cuộc sống sau này. Mệnh là sinh ra đã có sẵn, không thuộc phạm vi khống chế của bản thân, ví dụ như xuất thân, tướng mạo, cá tính, số lượng anh chị em,…, đó chính là “số mệnh” tiên thiên không thể thay đổi được, nên người xưa bình thản tiếp nhận và chấp nhận sống chung với nó. Căn cứ vào lý luận của Tử Vi Đẩu số, Tử Bình, Bát Tự Hà Lạc,… cuộc đời thực tế của con người là được hình

Ai rồi cũng sẽ đổi thay, chỉ là nhanh đến mức choáng váng, hoặc là chậm đến mức không nhận ra

  Nếu một ngày nào đó, người mà bạn cho là rất rất quan trọng, chỉ nhìn bạn với ánh mắt vô hồn và im lặng kể cả khi bạn có rất nhiều điều muốn nói. Nếu như trong khoảnh khắc chông chênh đó, bạn cũng chọn lấy cách im lặng. Vậy thì dấu hiệu đầu tiên của sự đổi thay đã xuất hiện. Khi mới bắt đầu, ai cũng đều kinh ngạc cho những điều không dễ dàng thay đổi. Đến khi trưởng thành, có chăng cũng chỉ là quen với việc giấu đi cảm xúc, giấu nhẹm đi những hụt hẫng khi niềm tin lại rơi mất. Và rồi sẽ có một ngày nào đó, ngày của hôm qua gần tựa như cơn mơ, nhạt nhòa. Rồi ai cũng sẽ thay đổi. Cuộc sống đó là một vòng luân chuyển. Ánh sáng bóng tối thay phiên nhau. 4 mùa xuân hạ thu đông cũng lần lượt sẽ thay đổi cho nhau. Vốn dĩ không có cái gì sẽ đứng yên tại một chỗ. Và ngay bản thân ta lớn lên cũng phải chấp nhận rằng trái đất cũng di chuyển vậy thì làm gì có khái niệm mãi mãi. Thứ có thể mãi mãi tồn tại đó chính là kỷ niệm, bởi nó là một phần ký ức của ta chẳng thể xóa nhòa. Một đôi giày, lúc v

Chuyển động Cổ nhân dạy “Đấu gạo dưỡng ân, gánh gạo dưỡng thù”: Nhớ thật kỹ để tránh làm ơn mắc oán

    Chuyển động Cổ nhân dạy “Đấu gạo dưỡng ân, gánh gạo dưỡng thù”: Nhớ thật kỹ để tránh làm ơn mắc oán 13:54 01/08/2022 Trong cuộc sống, lòng tốt của con người cũng cần phải có mức độ. Khi đối mặt với một người không có chí tiến thủ, suốt ngày chỉ chờ đợi người khác đến giúp đỡ thì hãy kịp thời thu lại sự lương thiện của bạn càng sớm càng tốt.   Cổ nhân dạy "Hạ đẳng dùng mồm, thượng đẳng dùng tâm": Nhìn phát biết ngay ai sang ai hèn   Cổ nhân dạy “Cửa trước không đốt đèn, sân sau không sáng sủa”: Tại sao lại nói như vậy?   Cổ nhân dạy phụ nữ có “3 cái càng dày, 3 cái càng nhỏ”: Cả đời hưởng phúc, cuộc sống giàu sang Những người có thể làm nên nghiệp lớn không nhất thiết phải có trí tuệ hơn người, thế nhưng nhất định phải là người nỗ lực và chăm chỉ không ngừng. Cổ nhân nói “Siêng năng có thể bù đắp cho thiếu sót, một phân khổ một phân tài”. Không ai có thể dựa vào thiên phú để thành công, chỉ có chăm chỉ mới có thể biến thiên phú thành thiên tài. Ở đời, chẳng ai lười biếng m