Chuyển đến nội dung chính

Trí tuệ cổ nhân: Xem cờ không nói, uống rượu ít lời

 Trí tuệ cổ nhân: Xem cờ không nói, uống rượu ít lời

Cầm Kỳ Thư Họa được xếp là bốn loại nghệ thuật thường thức thời cổ đại và “kỳ” ở đây thông thường là chỉ cờ vây, một hoạt động giải trí được người xưa yêu thích và phổ biến từ hàng ngàn năm nay. Trong hàng ngàn năm lịch sử của chơi cờ, có vô số cao thủ cờ vây đã ra đời và rất nhiều câu danh ngôn, câu chuyện liên quan đến được lưu truyền cho tới ngày nay.

Nói đến chơi cờ, nhiều người biết rằng đó là một trong những hoạt động giải trí chủ đạo của các học giả thời xưa và là môn học bắt buộc đối với các tài nữ. Chơi cờ được người xưa gọi là “thủ đàm”, nghĩa là chơi cờ chính là một phương cách giao lưu, kết giao. Trong ván cờ, hai bên thường không nói gì hoặc nói rất ít, chủ yếu dùng tay thay vì dùng miệng và dùng tâm để giao tiếp. Chính vì chơi cờ là một trò chơi đòi hỏi phải dụng tâm, cân não, giống như dùng binh nhưng lại không đánh mất nét nho nhã, nên các học giả đều yêu thích.

Bạn đang sao chép nội dung của Trí Thức VN. Nếu là cá nhân sử dụng, vui lòng ghi rõ nguồn trithucvn.co. Nếu là website, kênh truyền thông, vui lòng chỉ sử dụng nội dung khi có sự  cho phép của Trí Thức VN.

Trong “Vi kỳ phú”, Mã Dung, một học giả thời Đông Hán, đã nói: “Nhìn sơ qua về phương pháp, cờ vây có liên quan đến việc dụng binh”. Tác phẩm này của Mã Dung là chuyên khảo có hệ thống sớm nhất về cờ vây, tập trung vào các nguyên tắc chiến đấu của cờ vây và đưa ra một loạt quan điểm về chiến thuật như tiến và rút lui, tấn công và phòng thủ trong chơi cờ vây.

Bì Nhật Hưu, một nhà thơ thời nhà Đường cũng nói trong cuốn “Nguyên dịch”: “Cờ vây khởi lên chắc hẳn từ thời Chiến Quốc”.Cờ vây và binh gia có một mức độ tương đồng nhất định, Bì Nhật Hưu cho rằng nguồn gốc của cờ vây có từ thời Chiến quốc vì đây là thời đại mà quyền mưu được tôn sùng.

Dù kỹ thuật chơi cờ và phương pháp dùng binh có giống nhau hay không thì dù ở thời đại nào, việc chơi cờ cũng luôn thu hút người xem và kích phát hứng thú của mọi người. Mỗi người có cách hiểu về bố cục ván cờ khác nhau, trong lòng có những suy nghĩ khác nhau, điều này là đương nhiên. Nhưng có một số người ngoài cuộc lại không kiềm chế được mà thích ở bên cạnh bày tỏ suy nghĩ của mình nhằm “chỉ nước”. Người xưa có câu: “Quan kì bất ngữ chân quân tử”, xem cờ không nói mới là người quân tử. Hay nói cách khác, người quân tử đích thực khi xem đánh cờ thì không nói lời nào.

Người quân tử tránh làm tổn hại hoặc gây phiền phức và rắc rối cho người khác nên lựa chọn không tùy tiện nói ra những suy nghĩ của mình. Trước tiên họ sẽ suy xét xem liệu mình nói ra có phù hợp với chính đạo hay không, rồi xem xét tình huống mọi mặt. Trong khi xem chơi cờ, cả hai người chơi đang trầm tư suy nghĩ về đường đi nước bước thì đột nhiên có người nói ra suy nghĩ, quấy nhiễu suy nghĩ và tâm trạng, điều này không chỉ có vẻ thất lễ mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến việc suy luận và kết quả thắng bại cuối cùng của ván cờ. 

Một nguyên nhân khác là vì chơi cờ xem trọng tính công bằng, chỉ những người chơi trong ván cờ mới có toàn quyền quyết định. Ngay cả khi người chơi cờ đang ở trong tình trạng rối loạn không thông tỏ và những người xem bên ngoài thì nhìn rõ thấu triệt được cần đi như thế nào, thì việc người ngoài chỉ ra sẽ là mất công bằng với người chơi còn lại. Dù cuối cùng bên nào thắng đi nữa, một khi ván vờ ấy có người chen ngang thì sự hứng thú của người chơi và người xem cũng đã giảm đi rất nhiều. Vì vậy, sự can thiệp của người xem tựa như một việc vô nghĩa, người quân tử không làm như thế. Cho nên có thể nói, xem chơi cờ “biết mà không nói” cũng là một phẩm chất của người quân tử. 

Đằng sau câu “Quan kì bất ngữ chân quân tử” là câu “Bả tửu đa ngôn thị tiểu nhân”, uống rượu nhiều lời là tiểu nhân. Hai câu này được ghi trong cuốn “Tỉnh thế hằng ngôn”.

Dù ở thời cổ đại hay hiện đại, việc uống rượu là điều khó tránh khỏi trong giao tiếp xã hội. Một số người sẽ lợi dụng cơ hội uống rượu để vun đắp, hoặc cố gắng đàm phán làm ăn, hy vọng kiếm được lợi nhuận. Uống rượu nhiều hơn thì rượu vào lời ra. Chính là nói việc uống rượu sẽ thể hiện ra một phần hoặc hoàn toàn phẩm chất cá nhân của một người. Người quân tử biết được tác hại của rượu, nên sẽ có sự giữ gìn và lễ tiết. Ngoài ra họ cũng không lợi dụng rượu để khiến người khác nói ra điều không hay hoặc bộc lộ điều không hay của người.

Đối với những người bình thường ngày nay, qua việc uống rượu cũng có thể biết được đối phương có đáng giá kết thâm giao hay không, thậm chí có thể phán đoán được mối giao tình này là nông hay sâu. Đó là bởi vì có người khi uống rượu vẫn có thể giữ được hành vi lời nói của mình nhưng cũng có những người sau khi uống rượu sẽ làm ra đủ loại hành vi khiến người khác chán ghét. Có người tuy rằng hành vi không lỗ mãng nhưng lại không quản được cái miệng của mình, nói những lời thị phi, phàn nàn oán trách, những lời nói vô nghĩa.

Dù sao đi nữa, uống rượu hay không, uống nhiều hay ít, và những biểu hiện sau khi uống rượu sẽ để lộ ra tu dưỡng của một người.

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Ý nghĩa “Nhất mệnh – Nhì Vận – Tam Phong Thuỷ – Tứ Âm Phúc – Ngũ Tri thức”

  Theo quan niệm của những sách cổ học thuật số Phương Đông xưa có câu: “Nhất mệnh, nhì vận, tam Phong Thuỷ, tứ âm phúc, ngũ tri thức”. Câu này ý nghĩa như thế nào? Nghĩa là số mệnh là yếu tố quyết định toàn cục cuộc đời của một con người, tiếp đến là ảnh hưởng của thời vận, thứ ba là ảnh hưởng của phong thủy. Nói cách khác, số mệnh và sinh ra gặp thời là yếu tố tiền định thuộc tiên thiên; phong thủy là hậu thiên, được quyết định bởi hành vi của đương số và sự điều chỉnh môi trường sinh sống. Ngay từ lúc con người sinh ra đã được trời ban cho một “Số mệnh”, từ trong “mệnh” đó sẽ diễn sinh ra “vận” để chi phối cuộc sống sau này. Mệnh là sinh ra đã có sẵn, không thuộc phạm vi khống chế của bản thân, ví dụ như xuất thân, tướng mạo, cá tính, số lượng anh chị em,…, đó chính là “số mệnh” tiên thiên không thể thay đổi được, nên người xưa bình thản tiếp nhận và chấp nhận sống chung với nó. Căn cứ vào lý luận của Tử Vi Đẩu số, Tử Bình, Bát Tự Hà Lạc,… cuộc đời thực tế của con người là được hình

Ai rồi cũng sẽ đổi thay, chỉ là nhanh đến mức choáng váng, hoặc là chậm đến mức không nhận ra

  Nếu một ngày nào đó, người mà bạn cho là rất rất quan trọng, chỉ nhìn bạn với ánh mắt vô hồn và im lặng kể cả khi bạn có rất nhiều điều muốn nói. Nếu như trong khoảnh khắc chông chênh đó, bạn cũng chọn lấy cách im lặng. Vậy thì dấu hiệu đầu tiên của sự đổi thay đã xuất hiện. Khi mới bắt đầu, ai cũng đều kinh ngạc cho những điều không dễ dàng thay đổi. Đến khi trưởng thành, có chăng cũng chỉ là quen với việc giấu đi cảm xúc, giấu nhẹm đi những hụt hẫng khi niềm tin lại rơi mất. Và rồi sẽ có một ngày nào đó, ngày của hôm qua gần tựa như cơn mơ, nhạt nhòa. Rồi ai cũng sẽ thay đổi. Cuộc sống đó là một vòng luân chuyển. Ánh sáng bóng tối thay phiên nhau. 4 mùa xuân hạ thu đông cũng lần lượt sẽ thay đổi cho nhau. Vốn dĩ không có cái gì sẽ đứng yên tại một chỗ. Và ngay bản thân ta lớn lên cũng phải chấp nhận rằng trái đất cũng di chuyển vậy thì làm gì có khái niệm mãi mãi. Thứ có thể mãi mãi tồn tại đó chính là kỷ niệm, bởi nó là một phần ký ức của ta chẳng thể xóa nhòa. Một đôi giày, lúc v

Chuyển động Cổ nhân dạy “Đấu gạo dưỡng ân, gánh gạo dưỡng thù”: Nhớ thật kỹ để tránh làm ơn mắc oán

    Chuyển động Cổ nhân dạy “Đấu gạo dưỡng ân, gánh gạo dưỡng thù”: Nhớ thật kỹ để tránh làm ơn mắc oán 13:54 01/08/2022 Trong cuộc sống, lòng tốt của con người cũng cần phải có mức độ. Khi đối mặt với một người không có chí tiến thủ, suốt ngày chỉ chờ đợi người khác đến giúp đỡ thì hãy kịp thời thu lại sự lương thiện của bạn càng sớm càng tốt.   Cổ nhân dạy "Hạ đẳng dùng mồm, thượng đẳng dùng tâm": Nhìn phát biết ngay ai sang ai hèn   Cổ nhân dạy “Cửa trước không đốt đèn, sân sau không sáng sủa”: Tại sao lại nói như vậy?   Cổ nhân dạy phụ nữ có “3 cái càng dày, 3 cái càng nhỏ”: Cả đời hưởng phúc, cuộc sống giàu sang Những người có thể làm nên nghiệp lớn không nhất thiết phải có trí tuệ hơn người, thế nhưng nhất định phải là người nỗ lực và chăm chỉ không ngừng. Cổ nhân nói “Siêng năng có thể bù đắp cho thiếu sót, một phân khổ một phân tài”. Không ai có thể dựa vào thiên phú để thành công, chỉ có chăm chỉ mới có thể biến thiên phú thành thiên tài. Ở đời, chẳng ai lười biếng m