THƯƠNG CHO ROI CHO VỌT

 VĂN HÓA Á ĐÔNG - THƯƠNG CHO ROI CHO VỌT

Trong thiên Lễ ký – Học ký có câu:

Yêu mà không dạy, cái hại cũng sâu; nghiêm mà không dạy, cái mất cũng lớn.

Câu này rất gần với tư tưởng "thương cho roi cho vọt" của người Việt Nam, cho thấy rằng tình yêu đúng nghĩa phải có sự giáo dục, và sự nghiêm khắc cũng phải có lý lẽ, không chỉ là trừng phạt.

Chữ Nho có câu “Giáo bất nghiêm, sư chi quá” 

Dạy dỗ mà không nghiêm khắc, để cho học trò phạm sai lầm, đó chính là lỗi của thầy.

Văn hóa Á Đông đòi hỏi cha mẹ thầy cô có thương con em của mình cũng phải nén lại, không nói ra nhiều, không phải mỗi ngày "I love you, son". Nếu bày tỏ tình thương vượt mức cho phép, đứa trẻ sẽ lập tức hư hỏng vì nó hình thành một khái niệm cha mẹ có trách nhiệm phải chiều ý vô điều kiện, muốn gì được nấy.

Còn văn hóa Á Đông thưởng phạt phân minh, buộc đứa trẻ phải nhìn lại mình đã hành xử tốt chưa để xứng đáng với tình yêu thương đó. Tình yêu thương được bày tỏ theo cách có điều kiện dù rằng lòng cha mẹ thương con vô điều kiện.

Phương tây có mục khen thưởng danh hiệu "good parents" nghĩa là cha mẹ chiều con hết mực, mà không đề cao danh hiệu "good children" con ngoan, để buộc trẻ phải phấn đấu. Thế là mấy đứa trẻ càng ngang bướng.

Á Đông thì đề cao danh hiệu con ngoan trò giỏi để buộc trẻ phải phấn đấu.

Bây giờ người ta cho rằng roi vọt với trẻ là ác. Chẳng biết có ác không nhưng vô số anh hùng dựng xây đất nước này đều lớn lên trong nền giáo dục roi vọt đó.

Trẻ không có nhận thức đúng sai, chỉ biết đau hay không đau. Cái gì đau thì lần sau không được làm nữa, vậy thôi. Đơn giản vậy mà định hình cho trẻ biết đúng hay sai.

Thương cho roi cho vọt, đó là trí tuệ sâu sắc của người Việt Nam, rèn luyện sức chịu đựng, tạo nên bản sắc anh hùng của dân tộc.

Sưu tầm