Chuyển đến nội dung chính

5 đặc điểm để có thể nhận ra một người có hàm dưỡng, khí chất hay không

 5 đặc điểm để có thể nhận ra một người có hàm dưỡng, khí chất hay không

Nói năng lễ phép, nhường nhịn khoan dung, tuân thủ lời hứa, cởi mở chân thành… là những đức tính giúp phân biệt người quân tử có tu dưỡng và kẻ tiểu nhân vô đạo.

Truyền thống Á Đông tự ngàn xưa vốn trọng sự hàm dưỡng, tu luyện bản thân. Nho gia quan niệm “Tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ”, Đạo gia giảng về tu chân dưỡng tính còn Phật gia thuyết về đạo tu hành chính quả. Và quả thực, người ta được tôn trọng không phải vì bạc tiền, chức tước, công danh mà chính ở sự tu dưỡng, phẩm giá bên trong của mình.

Dưới đây là vài đặc điểm của một người có nội tâm thanh khiết như vậy:

🔻 1. Chân thành

Người xưa kết giao với nhau trọng nhất là sự chân thành, cởi mở. Người ta nói, quân tử kết giao nhạt như nước còn tiểu nhân kết giao nồng như rượu. Đương nhiên, rượu hấp dẫn hơn, hương vị khó quên nhưng quá chén thì say, tổn hại thân thể. Còn nước chẳng mùi, chẳng vị, đạm bạc vô cùng mà lại thiết yếu vô cùng.

Xưa nay chỉ nghe có người nhịn rượu chứ chưa từng nghe ai sống được mà thiếu nước bao giờ. Người kết giao như nước thì chơi với nhau hoài không chán, không thắm cũng không phai, lúc nào cũng chân thành, phóng khoáng.

Lại có người nói: “Thành thật không mang đến quá nhiều bạn bè nhưng luôn mang lại những người bạn đúng nghĩa nhất“. Một tình bạn chân thật, không vụ lợi chính là tài phú của đời người, hạnh phúc của đời người. Trong biển trời giông bão, người bạn chân thành không ngại vươn cánh tay ra dìu đỡ ta. Họ có thể không thường ở bên ta tận hưởng niềm vui nhưng lúc ta phải đối diện với nỗi đời cơ cực thì họ chẳng bao giờ vắng mặt.

Một người sống chân thành, giản dị, trung thực thì cả đời hưởng phúc, cũng cả đời gieo phúc đức đến vạn vật xung quanh.

Người chân thành đương nhiên có một tâm hồn thiện lương. Người khác ở bên cảm thấy sự ấm áp tỏa ra từ trái tim họ. Vì họ chân thành nên chẳng tính toán thiệt hơn, chẳng so đo cao thấp, lại thích ra tay giúp người. Ở đời, cái gọi là tri kỷ chính là bắt đầu từ những tấm chân tình rất mực như thế.

Xưa Bá Nha làm quan đại phu ở nước Tấn, trên đường đi sứ, gặp đêm thu gió mát trăng thanh, mang đàn ra gảy, chẳng may dây đứt. Ngờ rằng có người nghe lén, Bá Nha bèn cho quân sĩ lên dò hỏi, thì ra có chàng Chung Tử Kỳ ẩn dật, đốn củi trên núi. Sau khi tương ngộ, Bá Nha sửa lại ngón đàn, gảy khúc “Cao sơn lưu thủy”. Tử Kỳ lắng tai, tâm hồn rung cảm, thấu đến hồn phách, đàm đàm luận luận, không ngớt tán thưởng.

Bá Nha giật mình, biết là gặp được tri âm, bèn muốn đưa Tử Kỳ về để sớm hôm đàm đạo. Tử Kỳ thoái thác vì còn phải chăm sóc phụ mẫu. Bá Nha lại hẹn mùa thu năm sau gặp nhau dưới bến sông này. Tử Kỳ đồng ý. Chẳng ngờ mùa thu năm ấy, y hẹn Bá Nha về chốn cũ thì nghe tin Tử Kỳ đã mất vì bạo bệnh. Lòng đau khôn xiết, tế viếng mộ bạn, đàn khúc “Cao sơn lưu thủy” xong, Bá Nha bèn đập nát cây đàn, thề không bao giờ gảy nữa vì nay đã mất một tri âm. Tấm chân tình ấy chỉ có bậc quân tử mới có được vậy!

🔻 2. Điềm tĩnh

Phàm người làm việc lớn xưa nay đều phải có tĩnh khí. Sự điềm tĩnh ấy đến từ một nội tâm mạnh mẽ. Họ không phải kiểu người gặp việc “bình chân như vại”, phó mặc, buông xuôi, cũng không phải kiểu ba phải, không chính kiến, nội tâm trống rỗng. Đối diện với bi kịch, khó nạn, dẫu như núi Thái Sơn đổ sập trước mắt, một người điềm tĩnh cũng không chớp mắt, bận lòng, suy suyển.

Người có tĩnh khí ắt là cũng có bản lĩnh phi thường. Bình tĩnh thì mới nhìn được chân tướng sự việc, mới biết cách đối đãi sao cho vẹn toàn sau trước. Hấp tấp, vội vã chỉ làm hỏng việc. Ấy là cách ứng xử của kẻ thất phu, gặp việc là nóng giận mất khôn, chịu nhục thì tuốt kiếm tương đấu.

Hàn Tín xưa giữa đường gặp cường đạo chặn đường thách giết, nếu là tay vũ dũng thì có thể một đao kết liễu kẻ vô lại kia. Nhưng Hàn Tín lòng đầy bình thản, ung dung điềm tĩnh, điềm tĩnh đến độ chấp nhận chui qua háng kẻ vô lại để tránh tự rước lấy chuyện thị phi.

Quan Vân Trường bị trúng tên độc, cánh tay sưng phù. Thần y Hoa Đà đến chữa, muốn mổ tay ra, yêu cầu Quan Công che mặt, uống thuốc mê giảm đau. Quan Công gạt phăng, sai bày bàn cờ điềm tĩnh ngồi đánh cờ với Mã Lương, để mặc cho Hoa Đà rạch tay, cạo xương ken két, ai nghe cũng rợn người.

Người điềm đạm, bình tĩnh thì dẫu thân có nằm trong cảnh phồn hoa, ồn ã mà lòng vẫn yên định như không. Đối với những tranh đoạt trong đời họ hoàn toàn để ngoài tâm. Họ chọn cho mình một chỗ đứng cao hơn để tĩnh lặng nhìn thế sự. Người bình tĩnh không phải kẻ nhu nhược, yếu mềm mà thực ra rất cứng cỏi, kiên định vậy.

🔻 3. Giữ chữ tín

Có câu “Quân tử nhất ngôn, tứ mã nan truy” (quân tử nói một câu, bốn ngựa khó đuổi kịp). Lời nói của một người có tu dưỡng tuyệt nhiên sẽ không tùy tiện. Lời hứa của một người quân tử có sức nặng còn hơn cả chuyện sinh tử. Từ xưa đến nay, người thành tín đi đến đâu cũng được quý trọng và có thể làm nên việc lớn.

Thời Tam Quốc, Thái Sử Từ sức khỏe hơn người, giao đấu với “Tiểu Bá Vương” Tôn Sách bất phân thắng bại. Sau ông bị vây bức, bại trận, Tôn Sách bắt được bèn chiêu hàng. Thái Sử Từ xin Tôn Sách cho mình đi chiêu tập những quân sĩ cũ, sau 60 ngày sẽ lại quay về dưới trướng.

Tôn Sách tin lời, sai đi, quần thần dưới trướng đều cho rằng chuyến này Thái Sử Từ đi tất không trở lại. Tuy nhiên, 60 ngày sau, y hẹn, Thái Sử Từ trở về, lại dẫn theo hơn 1 vạn quân quy hàng Tôn Sách. Thế lực Tôn Sách lại càng mạnh thêm lắm. Sau chuyện này, Thái Sử Từ càng được Tôn Sách cảm mến, tín phục.

Muốn làm nên việc lớn, giữ chữ tín chính là yếu tố đầu tiên, cũng là quyết định. Giữ chữ tín thì thu nạp được lòng người. Bội ước, thất tín thì trước sau cũng bị xa lánh.

Vậy nên có người nói, chữ tín là tài sản quý báu nhất đời người, đi khắp thiên hạ cũng không sợ không chốn dung thân.

🔻 4. Khoan dung

“Lùi một bước, biển rộng trời cao“, lời người xưa dạy quả nhiên chí lý. Một điều nhịn là chín điều lành, nhường người một phần thì tâm tình mình thêm mấy phần khoáng đạt. Khoan dung trước là nhường nhẫn, không tranh không đoạt, sau là bao dung, vị tha, không kể lỗi lầm, tha thứ vô điều kiện.

Sống trên đời, hầu như ai cũng từng một lần phạm phải sai lầm. Nhưng sai lầm không phải là thảm họa, tội lỗi. Nó là cơ hội để một người tự quản lại bản thân, đúc rút bài học nhân sinh, đề cao năng lực. Bậc khoan dung luôn nhìn thấy điểm tốt đẹp ấy trong những sai lầm của người khác. Ngược lại, kẻ không thể quên được sai lầm của người khác thì chính là mảnh tâm hẹp hòi, không thể bao dung, càng không nói chuyện lấy Thiện đãi người.

Gia Cát Lượng mang quân chinh phục miền Nam, vào nơi hiểm địa, rừng sâu nước độc, 7 lần bắt được thủ lĩnh dân Man là Mạnh Hoạch lại 7 lần thả đi. Đương nhiên, ông không rảnh rỗi để chơi trò “bắt cóc bỏ đĩa” ấy mà là muốn lấy đức phục người, đem nhân nghĩa mà giáo hóa kẻ vũ phu.

Quả nhiên, đến lần thứ 7, Mạnh Hoạch tâm phục khẩu phục, đuổi cũng không đi, một lòng một dạ theo hầu Gia Cát. Sau này, khi Gia Cát Lượng mất, Mạnh Hoạch đau xót đứt từng khúc ruột, tưởng như cha mẹ, anh em qua đời.

Tha thứ không phải ban phát ân huệ cho kẻ khác mà chính là tự cởi trói cho bản thân mình

🔻 5. Tự soi xét mình

Đó là một đức tính quý báu mà cổ nhân lưu lại. Tự xét mình, phản tỉnh hầu như đã trở thành một phản xạ của người xưa. Khổng Tử dạy: “Kiến hiền tư tề yên, kiến bất hiền nhi nội tự tỉnh dã” (tạm dịch: Thấy người hiền thì tự coi mình có bằng hay không, thấy kẻ không hiền thì tự xét lại mình). Đó chính là luôn luôn hướng nội, học hỏi.

Người xưa, mỗi ngày thường dành ra một khoảng thời gian để chiêm nghiệm lại mình, thấy khuyết điểm thì sửa, hoặc như không có sai sót thì cũng tự răn mình chớ phạm vào điều lễ tiết. Người biết tự soi xét mình chính là có trí huệ cao thâm, gặp việc thì tìm sai ở bản thân, không oán trách, đổ lỗi cho người khác. Vậy nên họ nói thì phát ra lời chân chính, làm thì ra việc quang minh, lỗi lạc.

Xưa nay, sự khác biệt giữa người quân tử và kẻ tiểu nhân cũng chỉ khác nhau ở việc đó. Bậc quân tử thường tự trách mình, nhận ra điều thiếu sót, từ đó không ngừng đề cao cảnh giới. Kẻ tiểu nhân thì mãi tìm lỗi ở người, oán trời trách đất, u u mê mê, cuối cùng cả đời mang hận.

Mạnh Tử nói: “Làm mà chẳng đạt, đều phải quay lại xét mình. Thân mình ngay thẳng thì thiên hạ cũng quy thuận theo“. Khi phòng thí nghiệm bị ngọn lửa thiêu rụi ra tro, bao công trình đều tan thành mây khói, nhà bác học Edison vẫn đứng giữa đống đổ nát nói: “Tai nạn này mang đến cho ta một giá trị vĩ đại. Mọi lỗi lầm chúng ta gây ra đều bị xóa sổ hoàn toàn. Cảm ơn Thượng Đế. Giờ đây, chúng ta có thể bắt đầu lại“. Cho đến các bậc quân vương ngày xưa, mỗi khi thiên tai nhân họa bùng phát, việc đầu tiên họ làm chính là lập đàn tế Trời, tự vạch tội mình, nhận lỗi với cả thiên hạ.

Vì thế, ở đời, người biết tự soi lại bản thân chính là người thành công nhất!

Một người tu dưỡng đương nhiên không chỉ biểu hiện ra những đặc điểm trên. Họ còn phải có lòng nhẫn nại, ý chí kiên cường, lòng từ bi, thiện lương… Người có tu dưỡng chính là tinh hoa của thế gian, là ngọn đèn bão dẫn đường cho xã hội, nhân loại tiến về bến bờ chân chính nhất. Quả đúng là:

Tâm tính sửa sang chẳng phút ngơi

Đạo Trời thấu tỏ chuyển lòng người

Hồng trần tựa bóng trăng in nước

Bóng câu lướt cửa sổ mà thôi

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Ý nghĩa “Nhất mệnh – Nhì Vận – Tam Phong Thuỷ – Tứ Âm Phúc – Ngũ Tri thức”

  Theo quan niệm của những sách cổ học thuật số Phương Đông xưa có câu: “Nhất mệnh, nhì vận, tam Phong Thuỷ, tứ âm phúc, ngũ tri thức”. Câu này ý nghĩa như thế nào? Nghĩa là số mệnh là yếu tố quyết định toàn cục cuộc đời của một con người, tiếp đến là ảnh hưởng của thời vận, thứ ba là ảnh hưởng của phong thủy. Nói cách khác, số mệnh và sinh ra gặp thời là yếu tố tiền định thuộc tiên thiên; phong thủy là hậu thiên, được quyết định bởi hành vi của đương số và sự điều chỉnh môi trường sinh sống. Ngay từ lúc con người sinh ra đã được trời ban cho một “Số mệnh”, từ trong “mệnh” đó sẽ diễn sinh ra “vận” để chi phối cuộc sống sau này. Mệnh là sinh ra đã có sẵn, không thuộc phạm vi khống chế của bản thân, ví dụ như xuất thân, tướng mạo, cá tính, số lượng anh chị em,…, đó chính là “số mệnh” tiên thiên không thể thay đổi được, nên người xưa bình thản tiếp nhận và chấp nhận sống chung với nó. Căn cứ vào lý luận của Tử Vi Đẩu số, Tử Bình, Bát Tự Hà Lạc,… cuộc đời thực tế của con người là được hình

Ai rồi cũng sẽ đổi thay, chỉ là nhanh đến mức choáng váng, hoặc là chậm đến mức không nhận ra

  Nếu một ngày nào đó, người mà bạn cho là rất rất quan trọng, chỉ nhìn bạn với ánh mắt vô hồn và im lặng kể cả khi bạn có rất nhiều điều muốn nói. Nếu như trong khoảnh khắc chông chênh đó, bạn cũng chọn lấy cách im lặng. Vậy thì dấu hiệu đầu tiên của sự đổi thay đã xuất hiện. Khi mới bắt đầu, ai cũng đều kinh ngạc cho những điều không dễ dàng thay đổi. Đến khi trưởng thành, có chăng cũng chỉ là quen với việc giấu đi cảm xúc, giấu nhẹm đi những hụt hẫng khi niềm tin lại rơi mất. Và rồi sẽ có một ngày nào đó, ngày của hôm qua gần tựa như cơn mơ, nhạt nhòa. Rồi ai cũng sẽ thay đổi. Cuộc sống đó là một vòng luân chuyển. Ánh sáng bóng tối thay phiên nhau. 4 mùa xuân hạ thu đông cũng lần lượt sẽ thay đổi cho nhau. Vốn dĩ không có cái gì sẽ đứng yên tại một chỗ. Và ngay bản thân ta lớn lên cũng phải chấp nhận rằng trái đất cũng di chuyển vậy thì làm gì có khái niệm mãi mãi. Thứ có thể mãi mãi tồn tại đó chính là kỷ niệm, bởi nó là một phần ký ức của ta chẳng thể xóa nhòa. Một đôi giày, lúc v

Cứ để mọi chuyện thuận theo tự nhiên

  Có những thứ ở trên đời nếu thuộc về bạn, thì cuối cùng sẽ là của bạn; ngược lại, thứ không phải của bạn, thì dù có cố tranh giành nó cũng sẽ tự rời xa… Trong tình yêu cũng thế, bạn phải hiểu, thứ bạn yêu không phải đoạn thời gian kia, không phải người ấy khiến bạn nhớ mãi không quên, cũng không phải yêu cái khoảng thời gian đã từng trải qua, bạn yêu chỉ là cái phần non trẻ nhưng vẫn chấp mê bất ngộ của chính mình. Hãy học cách bình thản với đời, thuận theo tự nhiên chính là một loại phúc. Mặc kệ mọi người trên thế giới nói gì, ta đều nhận thức việc làm của bản thân mình mới là đúng đắn Cuộc sống của chúng ta, không phải vì lấy sự ưa thích của người khác mà tồn tại, chúng ta là tự do tự tại, không cần phải đòi hỏi ai yêu thích mình, có thể vui vẻ mà lưng đeo đại địa, mặt hướng trời xanh. Chỉ cần bạn hiểu được điều này, gông xiềng đã bị phá bỏ, bạn có thể tự do mà hít thở. Nếu như đứng trước người mà bạn yêu mến, điều bạn cần làm là bày tỏ lòng mình; nếu bạn kết hôn với một người, bạn