Chuyển đến nội dung chính

Người quân tử khiêm tốn, không đàm luận thiếu sót của người khác

 Người quân tử khiêm tốn, không đàm luận thiếu sót của người khác

Một người có cách đối đãi với khuyết điểm của người khác và sở trường của bản thân mình như thế nào sẽ thể hiện ra đức hạnh và trí tuệ của bản thân người ấy. Người quân tử khiêm tốn, không đàm luận thiếu sót của người khác, kẻ phàm phu thích khoe khoang, thể hiện điểm mạnh của cá nhân mình.

Con người sống trên thế gian ai cũng đều có khuyết điểm riêng của mình. Nếu một người luôn nhấn mạnh, thậm chí thêu dệt khuyết thiếu của người khác để làm tổn hại họ, làm lợi cho mình thì khẳng định đó là cách làm của kẻ tiểu nhân, người có đức hạnh không tốt. Người quân tử, người đức hạnh cao thượng trước sau đều giữ vững nguyên tắc: “Bất chương nhân đoản, bất huyễn kỷ trường”, tức là không thêu dệt khuyết thiếu của người khác, không khoa trương điểm mạnh của mình.

Văn Trưng Minh là văn học gia, thư hoạ gia, đạo gia kiệt xuất nhất thời nhà Minh. Ông tinh thông cả thi, văn, thư, hoạ nên được người đời xưng là Tứ tuyệt. Văn Trưng Minh cùng với thi nhân Đường Bá Hổ, thi nhân Chúc Chi Sơn và Từ Trinh Khanh được xưng là “Tứ đại Giang Nam tài tử”.

Một người tài hoa như vậy lại có bản tính trời sinh là không thích nghe một người đàm luận về khuyết điểm của người khác. Mỗi khi có người đem thiếu sót hay lỗi lầm của người khác kể với Văn Trưng Minh, ông sẽ khéo léo nói sang chuyện khác khiến cho đối phương không còn cơ hội để nói tiếp. Cả đời Văn Trưng Minh đều sống như vậy.

Đàm luận về khuyết điểm của người khác đã là điều không tốt, mà huyênh hoang về ưu điểm của bản thân thì lại càng tỏ ra mình là kẻ vô tri nông cạn.

Lư Chiếu Lân, Lạc Tân Vương, Vương Bột, Dương Quýnh được xưng là “Đường sơ tứ kiệt” (bốn người xuất chúng thời Đường sơ). Họ đều nổi danh về tài văn chương và mỗi người đều rất mực tài hoa.

Đương thời, đại thần Bùi Hành Kiệm là người thông hiểu âm dương tướng số, giỏi về nhìn người, ông từng xem tướng của bốn người này. Ông nói: “Muốn biết một người đọc sách sau này có thể phát đại lâu dài, có đại hiển hay không, trước tiên cần phải xem họ có khiêm tốn độ lượng hay không, tiếp theo đó mới là tài văn chương của người ấy! Bốn người họ văn tuy rằng tốt nhưng lại lộ ra vẻ kiêu căng nông cạn, thích khoe tài hoa của mình, đây là cái gốc khiến họ không được hưởng tước lộc phúc báo! Chỉ Dương Quýnh là người có chút trầm tĩnh, thu liễm hơn một chút, ông ta có thể qua đời an lành cũng xem như là thập phần may mắn rồi!” 

Về sau này vận mệnh của bốn người “Đường sơ tứ kiệt” đều trùng khớp với lời tiên đoán của Bùi Hành Kiệm. Và cũng chỉ có Dương Quýnh là có thể sống thọ hơn ba người còn lại.

Đối với ưu điểm hoặc sở trường của mình, người có đạo đức cao thượng thời xưa đều thủy chung giữ thái độ giấu tài và khiêm tốn.

Trong “Sử ký” có viết rằng, thời trẻ Khổng Tử từng hướng Lão Tử thỉnh giáo đạo lý. Lão Tử nói với Khổng Tử: “Người thương nhân giỏi thường giấu tài vật của mình ở nơi kín đáo khiến người ngoài nhìn như họ không hề có gì, dung mạo của người quân tử đại đức lại giống như kẻ ngu ngơ.”

Lão Tử cũng nói với Khổng Tử rằng: “Ông cần phải bỏ đi tâm khí kiêu ngạo và dục vọng thì mới có thể trở thành thánh nhân. Đây được gọi là bậc đại trí giả ngu.”

Trong “Trung Dung” viết rằng, áo gấm thêu hoa văn rực rỡ nhưng khi mặc lại thường được khoác ở bên ngoài một chiếc áo đơn. Vì sao? Đó là bởi người sang trọng không thích phô bày ra cái gấm hoa rực rỡ ấy. Điều này được ví như cái đạo của người quân tử, luôn là giấu tài, không để lộ tài năng của mình ra bên ngoài, bề ngoài tuy rằng ảm đạm nhưng lâu ngày sẽ hiển lộ ra sáng chói. Còn kẻ tiểu nhân thì tuy rằng bề ngoài khiến người khác phải chú ý nhưng lâu dần sẽ lu mờ đi.

 u Dương Tu là văn học gia nổi tiếng thời nhà Tống, các tác phẩm của ông đều rất được tán thưởng. Nhưng khi tiếp khách ông đều nói nhiều về những sự tình liên quan đến dân chúng hay những sự việc mà triều đình đang thi hành, chứ không hay đàm luận đến chuyện văn chương.

Còn vị quan nổi cùng thời với  u Dương Tu là Thái Tương lại vô cùng tinh thông chính sự. Nhưng khi tiếp khách, ông Thái Tương thường hay đàm luận về chuyện văn chương mà không nói đến việc chính sự.

Hai vị tiên sinh này đều là vô cùng giỏi về giấu tài, không ở trước mặt người khác mà khoa trương điểm mạnh của mình. Bởi vậy mà cả hai người họ đều được hậu nhân tôn kính, được lưu danh sử sách, hơn nữa chức quan mà họ đảm nhận cũng vô cùng hiển quý.

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Ý nghĩa “Nhất mệnh – Nhì Vận – Tam Phong Thuỷ – Tứ Âm Phúc – Ngũ Tri thức”

  Theo quan niệm của những sách cổ học thuật số Phương Đông xưa có câu: “Nhất mệnh, nhì vận, tam Phong Thuỷ, tứ âm phúc, ngũ tri thức”. Câu này ý nghĩa như thế nào? Nghĩa là số mệnh là yếu tố quyết định toàn cục cuộc đời của một con người, tiếp đến là ảnh hưởng của thời vận, thứ ba là ảnh hưởng của phong thủy. Nói cách khác, số mệnh và sinh ra gặp thời là yếu tố tiền định thuộc tiên thiên; phong thủy là hậu thiên, được quyết định bởi hành vi của đương số và sự điều chỉnh môi trường sinh sống. Ngay từ lúc con người sinh ra đã được trời ban cho một “Số mệnh”, từ trong “mệnh” đó sẽ diễn sinh ra “vận” để chi phối cuộc sống sau này. Mệnh là sinh ra đã có sẵn, không thuộc phạm vi khống chế của bản thân, ví dụ như xuất thân, tướng mạo, cá tính, số lượng anh chị em,…, đó chính là “số mệnh” tiên thiên không thể thay đổi được, nên người xưa bình thản tiếp nhận và chấp nhận sống chung với nó. Căn cứ vào lý luận của Tử Vi Đẩu số, Tử Bình, Bát Tự Hà Lạc,… cuộc đời thực tế của con người là được hình

Ai rồi cũng sẽ đổi thay, chỉ là nhanh đến mức choáng váng, hoặc là chậm đến mức không nhận ra

  Nếu một ngày nào đó, người mà bạn cho là rất rất quan trọng, chỉ nhìn bạn với ánh mắt vô hồn và im lặng kể cả khi bạn có rất nhiều điều muốn nói. Nếu như trong khoảnh khắc chông chênh đó, bạn cũng chọn lấy cách im lặng. Vậy thì dấu hiệu đầu tiên của sự đổi thay đã xuất hiện. Khi mới bắt đầu, ai cũng đều kinh ngạc cho những điều không dễ dàng thay đổi. Đến khi trưởng thành, có chăng cũng chỉ là quen với việc giấu đi cảm xúc, giấu nhẹm đi những hụt hẫng khi niềm tin lại rơi mất. Và rồi sẽ có một ngày nào đó, ngày của hôm qua gần tựa như cơn mơ, nhạt nhòa. Rồi ai cũng sẽ thay đổi. Cuộc sống đó là một vòng luân chuyển. Ánh sáng bóng tối thay phiên nhau. 4 mùa xuân hạ thu đông cũng lần lượt sẽ thay đổi cho nhau. Vốn dĩ không có cái gì sẽ đứng yên tại một chỗ. Và ngay bản thân ta lớn lên cũng phải chấp nhận rằng trái đất cũng di chuyển vậy thì làm gì có khái niệm mãi mãi. Thứ có thể mãi mãi tồn tại đó chính là kỷ niệm, bởi nó là một phần ký ức của ta chẳng thể xóa nhòa. Một đôi giày, lúc v

Chuyển động Cổ nhân dạy “Đấu gạo dưỡng ân, gánh gạo dưỡng thù”: Nhớ thật kỹ để tránh làm ơn mắc oán

    Chuyển động Cổ nhân dạy “Đấu gạo dưỡng ân, gánh gạo dưỡng thù”: Nhớ thật kỹ để tránh làm ơn mắc oán 13:54 01/08/2022 Trong cuộc sống, lòng tốt của con người cũng cần phải có mức độ. Khi đối mặt với một người không có chí tiến thủ, suốt ngày chỉ chờ đợi người khác đến giúp đỡ thì hãy kịp thời thu lại sự lương thiện của bạn càng sớm càng tốt.   Cổ nhân dạy "Hạ đẳng dùng mồm, thượng đẳng dùng tâm": Nhìn phát biết ngay ai sang ai hèn   Cổ nhân dạy “Cửa trước không đốt đèn, sân sau không sáng sủa”: Tại sao lại nói như vậy?   Cổ nhân dạy phụ nữ có “3 cái càng dày, 3 cái càng nhỏ”: Cả đời hưởng phúc, cuộc sống giàu sang Những người có thể làm nên nghiệp lớn không nhất thiết phải có trí tuệ hơn người, thế nhưng nhất định phải là người nỗ lực và chăm chỉ không ngừng. Cổ nhân nói “Siêng năng có thể bù đắp cho thiếu sót, một phân khổ một phân tài”. Không ai có thể dựa vào thiên phú để thành công, chỉ có chăm chỉ mới có thể biến thiên phú thành thiên tài. Ở đời, chẳng ai lười biếng m