Chuyển đến nội dung chính

Người quân tử nhu hoà bao dung như ngọc, kiên cường bất động như sắt

 Ngọc có tính ôn hòa, dễ khiến người ta yêu mến. Sắt mang tính kiên cường, trải qua nung luyện lại càng cứng rắn hơn. Người quân tử chân chính ôn nhu như ngọc mà lại bất động như sắt. Họ có tấm lòng rộng rãi có thể dung nạp trăm sông, lại cũng kiên định không dao động về chí hướng mà bản thân đã chọn.


🔻 Người quân tử nhu hoà, bao dung như ngọc
Trong “Quản Tử – Tâm Thuật” có câu “Tâm chi tại thể, quân chi vị dã”, nghĩa là tâm cảnh xác định một con người, là thứ quan trọng nhất, có thể ví như vua của sinh mệnh đó. Người có tâm cảnh rộng rãi, phẩm cách khoáng đạt thì dẫu gặp phải thuận cảnh hay nghịch cảnh cũng đều bình tâm, tĩnh tại. Con đường nhân sinh của người đó vì thế cũng luôn luôn rộng mở.
Danh sĩ Tô Đông Pha là một học giả nổi tiếng thời Tống, được mệnh danh là một trong tám đại văn hào của Trung Hoa thời cổ. Ông có tài văn thơ trác tuyệt, nhưng quan lộ lại gặp phải rất nhiều trắc trở. Tô Đông Pha vì phản đối các thay đổi trong chính sách mới nên nhiều lần bị trách phạt, giáng chức. Có lần, ông bị biếm tới đảo Hải Nam, thời đó có thể coi là mảnh đất tiêu điều, ô yên chướng khí.
Những người từng bị điều tới đảo Hải Nam đều sa sút tinh thần, nhưng Tô Đông Pha lại không nghĩ thế. Ông nhân cơ hội đó mà truyền đạo, chép sách trong căn nhà cỏ, dạy học, giáo dục con người, giúp mảnh đất Hải Nam xuất sinh vị tiến sỹ đầu tiên trong lịch sử. Ông đã biến cuộc hành trình không may của mình thành một kỳ tích.
Người quân tử không than thân trách phận, mà ngược lại còn trở thành người gieo hạt giống cho hoa nở khắp nơi, đi tới đâu thì mùa xuân đi theo tới đó. Họ có thể tuỳ cảnh mà an, không ngã lòng trước nghịch cảnh, lại có thể âm thầm tiếp nhận, lặng lẽ đổi thay.
Người quân tử như nước sâu thì tĩnh lặng, không ồn ào, phô trương, nhưng lại có thể âm thầm làm rất nhiều việc hữu ích. Dẫu tai kiếp lớn đến đâu cũng không thể khiến họ thoái chí nản lòng.
Khi Tô Đông Pha trở về, Chương Đôn, người năm xưa từng hãm hại ông, đã viết thư xin ông tha tội. Tô Đông Pha chỉ viết một câu: “Chuyện đã qua, nói nữa nào có ích chi.” Cuộc đời lưu lạc của Tô Đông Pha là do Chương Đôn gây nên, vậy mà ông có thể viết một câu nhẹ nhàng như vậy để gác lại chuyện cũ. Thậm chí ông còn quan tâm tới bệnh tình của Chương Đôn, khuyên Chương Đôn nên nghỉ ngơi dưỡng bệnh. Đây chính là người quân tử ôn hòa như ngọc, trong sự bình lặng đó là khí độ, là sự bao dung.
Chí hướng kiên cường, bất động như sắt
Khi còn nhỏ, dưới sự giáo dục của mẹ, Tô Đông Pha đã lập chí, muốn trở thành một người quân tử không sợ cường quyền, tạo phúc cho muôn dân. Chí hướng trong nội tâm ông chưa từng dao động trong suốt những năm tháng cuộc đời.
Thuở tráng niên, ông thuộc vào những người bảo vệ luật lệ cũ, dám mắng mỏ luật lệ mới, đối đầu với kẻ quyền cao chức trọng, là vì cách thực thi luật lệ mới can nhiễu tới nhân dân. Tới tuổi trung niên, khi luật lệ mới bị phế bỏ, ông vẫn không tát nước theo mưa, mà dám lên án cách thi hành luật lệ cũ, cũng là vì nó có điểm hại tới dân chúng.
Hoàng Châu, Huệ Châu, Đam Châu, thuỷ lợi, cứu nạn, dạy học, không việc nào ông không để tâm. Dẫu thân trong cảnh ngộ, ông vẫn truyền bá phương châm, sách lược của quốc gia. Dẫu rơi vào cõi trần ai, ông vẫn vì bách tính mà phó xuất.
Ông đãi người nhu hoà, không tranh giành hay phiền não. Khi bị kẻ say rượu đâm phải trên đường phố, ông cũng chỉ nói một câu: “Mừng thầm vì không bị người nhận ra”.
Từ đầu tới cuối, dẫu quan lộ trắc trở, Tô Đông Pha vẫn kiên định chí hướng của mình. Khó khăn đối với ông cũng chỉ như quá trình tôi rèn, nung luyện đối với sắt mà thôi. Người quân tử kiên cường, có những lý tưởng chẳng thể chà đạp, như câu Mạnh Tử nói: “Phú quý bất năng dâm, bần tiện bất năng di, uy vũ bất năng khuất”, không bị cám dỗ bởi phú quý, không bị nghèo túng làm thay đổi, không bị khuất phục bởi quyền uy.
>>> Tham khảo các bộ sách của cụ Nguyễn Hiến Lê: https://vanhocnguyenhienle.bizbooks.vn/
- Bộ bách gia tranh minh: https://bachgiatranhminh.bizbooks.vn/
- Bộ Lịch sử thế giới: https://lichsunhanloai.bizbooks.vn/
>>> Tham khảo bộ sách CHO LÀ NHẬN: https://cholanhan.bizbooks.vn/

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Ý nghĩa “Nhất mệnh – Nhì Vận – Tam Phong Thuỷ – Tứ Âm Phúc – Ngũ Tri thức”

  Theo quan niệm của những sách cổ học thuật số Phương Đông xưa có câu: “Nhất mệnh, nhì vận, tam Phong Thuỷ, tứ âm phúc, ngũ tri thức”. Câu này ý nghĩa như thế nào? Nghĩa là số mệnh là yếu tố quyết định toàn cục cuộc đời của một con người, tiếp đến là ảnh hưởng của thời vận, thứ ba là ảnh hưởng của phong thủy. Nói cách khác, số mệnh và sinh ra gặp thời là yếu tố tiền định thuộc tiên thiên; phong thủy là hậu thiên, được quyết định bởi hành vi của đương số và sự điều chỉnh môi trường sinh sống. Ngay từ lúc con người sinh ra đã được trời ban cho một “Số mệnh”, từ trong “mệnh” đó sẽ diễn sinh ra “vận” để chi phối cuộc sống sau này. Mệnh là sinh ra đã có sẵn, không thuộc phạm vi khống chế của bản thân, ví dụ như xuất thân, tướng mạo, cá tính, số lượng anh chị em,…, đó chính là “số mệnh” tiên thiên không thể thay đổi được, nên người xưa bình thản tiếp nhận và chấp nhận sống chung với nó. Căn cứ vào lý luận của Tử Vi Đẩu số, Tử Bình, Bát Tự Hà Lạc,… cuộc đời thực tế của con người là được hình

Ai rồi cũng sẽ đổi thay, chỉ là nhanh đến mức choáng váng, hoặc là chậm đến mức không nhận ra

  Nếu một ngày nào đó, người mà bạn cho là rất rất quan trọng, chỉ nhìn bạn với ánh mắt vô hồn và im lặng kể cả khi bạn có rất nhiều điều muốn nói. Nếu như trong khoảnh khắc chông chênh đó, bạn cũng chọn lấy cách im lặng. Vậy thì dấu hiệu đầu tiên của sự đổi thay đã xuất hiện. Khi mới bắt đầu, ai cũng đều kinh ngạc cho những điều không dễ dàng thay đổi. Đến khi trưởng thành, có chăng cũng chỉ là quen với việc giấu đi cảm xúc, giấu nhẹm đi những hụt hẫng khi niềm tin lại rơi mất. Và rồi sẽ có một ngày nào đó, ngày của hôm qua gần tựa như cơn mơ, nhạt nhòa. Rồi ai cũng sẽ thay đổi. Cuộc sống đó là một vòng luân chuyển. Ánh sáng bóng tối thay phiên nhau. 4 mùa xuân hạ thu đông cũng lần lượt sẽ thay đổi cho nhau. Vốn dĩ không có cái gì sẽ đứng yên tại một chỗ. Và ngay bản thân ta lớn lên cũng phải chấp nhận rằng trái đất cũng di chuyển vậy thì làm gì có khái niệm mãi mãi. Thứ có thể mãi mãi tồn tại đó chính là kỷ niệm, bởi nó là một phần ký ức của ta chẳng thể xóa nhòa. Một đôi giày, lúc v

Chuyển động Cổ nhân dạy “Đấu gạo dưỡng ân, gánh gạo dưỡng thù”: Nhớ thật kỹ để tránh làm ơn mắc oán

    Chuyển động Cổ nhân dạy “Đấu gạo dưỡng ân, gánh gạo dưỡng thù”: Nhớ thật kỹ để tránh làm ơn mắc oán 13:54 01/08/2022 Trong cuộc sống, lòng tốt của con người cũng cần phải có mức độ. Khi đối mặt với một người không có chí tiến thủ, suốt ngày chỉ chờ đợi người khác đến giúp đỡ thì hãy kịp thời thu lại sự lương thiện của bạn càng sớm càng tốt.   Cổ nhân dạy "Hạ đẳng dùng mồm, thượng đẳng dùng tâm": Nhìn phát biết ngay ai sang ai hèn   Cổ nhân dạy “Cửa trước không đốt đèn, sân sau không sáng sủa”: Tại sao lại nói như vậy?   Cổ nhân dạy phụ nữ có “3 cái càng dày, 3 cái càng nhỏ”: Cả đời hưởng phúc, cuộc sống giàu sang Những người có thể làm nên nghiệp lớn không nhất thiết phải có trí tuệ hơn người, thế nhưng nhất định phải là người nỗ lực và chăm chỉ không ngừng. Cổ nhân nói “Siêng năng có thể bù đắp cho thiếu sót, một phân khổ một phân tài”. Không ai có thể dựa vào thiên phú để thành công, chỉ có chăm chỉ mới có thể biến thiên phú thành thiên tài. Ở đời, chẳng ai lười biếng m