Chuyển đến nội dung chính

Đối nhân xử thế phải giữ chữ “Nhân” và chữ “Tín”

 Đối nhân xử thế phải giữ chữ “Nhân” và chữ “Tín”

Xưa nay có những người luôn toan tính mưu kế, không ngại vứt bỏ nhân từ, tình nghĩa để đạt được chức vị, công danh sự nghiệp. Nhưng không ít người giỏi mưu kế cuối cùng lại bị mưu kế hại. Rất nhiều câu chuyện lịch sử cho thấy người vứt bỏ cả tình nghĩa để đạt được mục tiêu thì chỉ có thể kiếm được chút lợi nhất thời, còn nhân từ, thành tín mới là nền tảng của sự thành công lâu dài.



Sách “Hoài Nam Tử” viết:

Kiến công lập nghiệp, cố gắng đạt được công danh là mục tiêu mà mỗi người làm thần tử đều theo đuổi. Phạm tội bị phạt, làm những điều có tội là hậu quả mà mỗi một người làm thần tử đều gắng sức tránh. Tuy nhiên, có những khi sẽ xuất hiện hiện tượng: Có công trạng lại khiến người khác nghi ngờ, trái lại có tội lại được người khác tín nhiệm. Nguyên nhân do đâu? Có người theo đuổi công danh mà coi thường tình nghĩa, vứt bỏ ân nghĩa. Người như vậy cho dù lập được công lớn thì cũng đã đánh mất đi thành tín và tín nhiệm. Còn một số người, làm điều gì đó tội lỗi chỉ vì không dám đánh mất đi tâm nhân từ, người như vậy trái lại lại được trọng dụng. 

Trong thiên “Nhân gian” của “Hoài Nam Tử” có ghi chép lại hai câu chuyện lịch sử, vừa thể hiện cách nhìn người dùng người của cổ nhân, cũng thể hiện ra cách đối nhân xử thế khác nhau dẫn đến kết quả đạt được khác nhau.

Thời Chiến Quốc, Nhạc Dương là tướng nước Ngụy. Năm 408 TCN, Ngụy Văn hầu cử Nhạc Dương dẫn quân lính tấn công vào nước Trung Sơn. Con trai của Nhạc Dương là Nhạc Thư bị người dân Trung Sơn bắt giam ở trong thành. Người Trung Sơn trói con trai trên tường thành cho Nhạc Dương xem. Nhạc Dương sau khi nhìn thấy đã nói: “Vì tình nghĩa quân thần, nguyện trung thành với quân vương. Chức trách của ta là bề tôi, ta không thể vì con trai mà có tư tình”. Vì thế, dưới sự chỉ huy của Nhạc Dương, quân đội đã tấn công vào thành ngày càng dữ dội. 

Người trong thành Trung Sơn đã giết chết Nhạc Thư rồi phái sứ giả mang món canh thịt con trai đến cho Nhạc Dương để làm lung lạc tinh thần ông ta. Tuy nhiên Nhạc Dương lại thản nhiên ăn bát canh được làm từ thịt con. Sứ giả trở về báo cáo. Vì thế, nước Trung Sơn buộc lòng phải đầu hàng trước nước Ngụy.

Trong cuộc chiến lần này, Nhạc Dương đã mở rộng lãnh địa cho Ngụy Văn Hầu, lập được công lao rất lớn. Nhưng việc làm bất nhân của Nhạc Dương lại khiến mọi người chán ghét.

Khi  Ngụy Văn Hầu bàn về Nhạc Dương đã nói với Đổ Sư Tán: “Nhạc Dương vì ta mà ăn thịt con mình!”

Đổ Sư Tán đáp: “Ông ta ngay cả thịt con trai mình còn ăn thì điều gì mà ông ta không dám làm!”

Ngụy Văn Hầu nghe vậy, cho rằng Nhạc Dương là người tàn nhẫn, không tình phụ tử cốt nhục nên sau khi Nhạc Dương đem quân khải hoàn trở về, Ngụy Văn Hầu đã ban thưởng hậu hĩnh, nhưng lại sai thái tử Ngụy Kích ra trấn thủ Trung Sơn. Cũng kể từ đó Ngụy Văn Hầu không còn tín nhiệm và trọng dụng Nhạc Dương nữa.

Còn một chuyện khác, thời Xuân Thu, Đại phu Mạnh Tôn đi săn thú, bắt được một con nai con, yêu cầu thuộc hạ của mình là Tần Tây Ba mang về nhà để làm thịt. Con nai mẹ chạy theo Tần Tây Ba kêu khóc không ngừng. Tần Tây Ba thấy vậy không nỡ làm thịt con nai nhỏ nên đã thả nó về với nai mẹ. 

Khi Mạnh Tôn trở về nhà không thấy nai con liền hỏi, Tần Tây Ba không còn cách nào khác đành phải thú thực. Mạnh Tôn sau khi nghe điều này đã vô cùng tức giận và đuổi Tần Tây Ba đi.

Một năm sau, Mạnh Tôn lại cho mời Tần Tây Ba về để làm thầy dạy học cho con của mình. Mọi người thấy khó hiểu, Mạnh Tôn trả lời rằng: “Ông ta ngay cả một con nai nhỏ cũng không nhẫn tâm làm hại, huống chi là đối với con người?”

Cho nên cổ ngữ có câu: “Gian xảo dối trá không bằng thành thật mộc mạc”. Nhạc Dương bởi vì muốn lập công mà vứt bỏ tình nghĩa, cuối cùng bị người người hoài nghi, không tin tưởng. Tần Tây Ba bởi vì không nhẫn tâm dẫn đến phạm tội mà cuối cùng lại được người khác tín nhiệm. Cho nên, đối nhân xử thế nhất định phải chú ý chữ “Nhân” và chữ “Tín”, giúp người làm việc tốt, lấy chân thành làm gốc, làm được như vậy mới nhận được hồi báo tốt đẹp.

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Ý nghĩa “Nhất mệnh – Nhì Vận – Tam Phong Thuỷ – Tứ Âm Phúc – Ngũ Tri thức”

  Theo quan niệm của những sách cổ học thuật số Phương Đông xưa có câu: “Nhất mệnh, nhì vận, tam Phong Thuỷ, tứ âm phúc, ngũ tri thức”. Câu này ý nghĩa như thế nào? Nghĩa là số mệnh là yếu tố quyết định toàn cục cuộc đời của một con người, tiếp đến là ảnh hưởng của thời vận, thứ ba là ảnh hưởng của phong thủy. Nói cách khác, số mệnh và sinh ra gặp thời là yếu tố tiền định thuộc tiên thiên; phong thủy là hậu thiên, được quyết định bởi hành vi của đương số và sự điều chỉnh môi trường sinh sống. Ngay từ lúc con người sinh ra đã được trời ban cho một “Số mệnh”, từ trong “mệnh” đó sẽ diễn sinh ra “vận” để chi phối cuộc sống sau này. Mệnh là sinh ra đã có sẵn, không thuộc phạm vi khống chế của bản thân, ví dụ như xuất thân, tướng mạo, cá tính, số lượng anh chị em,…, đó chính là “số mệnh” tiên thiên không thể thay đổi được, nên người xưa bình thản tiếp nhận và chấp nhận sống chung với nó. Căn cứ vào lý luận của Tử Vi Đẩu số, Tử Bình, Bát Tự Hà Lạc,… cuộc đời thực tế của con người là được hình

Ai rồi cũng sẽ đổi thay, chỉ là nhanh đến mức choáng váng, hoặc là chậm đến mức không nhận ra

  Nếu một ngày nào đó, người mà bạn cho là rất rất quan trọng, chỉ nhìn bạn với ánh mắt vô hồn và im lặng kể cả khi bạn có rất nhiều điều muốn nói. Nếu như trong khoảnh khắc chông chênh đó, bạn cũng chọn lấy cách im lặng. Vậy thì dấu hiệu đầu tiên của sự đổi thay đã xuất hiện. Khi mới bắt đầu, ai cũng đều kinh ngạc cho những điều không dễ dàng thay đổi. Đến khi trưởng thành, có chăng cũng chỉ là quen với việc giấu đi cảm xúc, giấu nhẹm đi những hụt hẫng khi niềm tin lại rơi mất. Và rồi sẽ có một ngày nào đó, ngày của hôm qua gần tựa như cơn mơ, nhạt nhòa. Rồi ai cũng sẽ thay đổi. Cuộc sống đó là một vòng luân chuyển. Ánh sáng bóng tối thay phiên nhau. 4 mùa xuân hạ thu đông cũng lần lượt sẽ thay đổi cho nhau. Vốn dĩ không có cái gì sẽ đứng yên tại một chỗ. Và ngay bản thân ta lớn lên cũng phải chấp nhận rằng trái đất cũng di chuyển vậy thì làm gì có khái niệm mãi mãi. Thứ có thể mãi mãi tồn tại đó chính là kỷ niệm, bởi nó là một phần ký ức của ta chẳng thể xóa nhòa. Một đôi giày, lúc v

Chuyển động Cổ nhân dạy “Đấu gạo dưỡng ân, gánh gạo dưỡng thù”: Nhớ thật kỹ để tránh làm ơn mắc oán

    Chuyển động Cổ nhân dạy “Đấu gạo dưỡng ân, gánh gạo dưỡng thù”: Nhớ thật kỹ để tránh làm ơn mắc oán 13:54 01/08/2022 Trong cuộc sống, lòng tốt của con người cũng cần phải có mức độ. Khi đối mặt với một người không có chí tiến thủ, suốt ngày chỉ chờ đợi người khác đến giúp đỡ thì hãy kịp thời thu lại sự lương thiện của bạn càng sớm càng tốt.   Cổ nhân dạy "Hạ đẳng dùng mồm, thượng đẳng dùng tâm": Nhìn phát biết ngay ai sang ai hèn   Cổ nhân dạy “Cửa trước không đốt đèn, sân sau không sáng sủa”: Tại sao lại nói như vậy?   Cổ nhân dạy phụ nữ có “3 cái càng dày, 3 cái càng nhỏ”: Cả đời hưởng phúc, cuộc sống giàu sang Những người có thể làm nên nghiệp lớn không nhất thiết phải có trí tuệ hơn người, thế nhưng nhất định phải là người nỗ lực và chăm chỉ không ngừng. Cổ nhân nói “Siêng năng có thể bù đắp cho thiếu sót, một phân khổ một phân tài”. Không ai có thể dựa vào thiên phú để thành công, chỉ có chăm chỉ mới có thể biến thiên phú thành thiên tài. Ở đời, chẳng ai lười biếng m