Chuyển đến nội dung chính

Tăng Quốc Phiên: Chăm chỉ và đọc sách giúp gia đình hưng thịnh

 Tăng Quốc Phiên: Chăm chỉ và đọc sách giúp gia đình hưng thịnh

Tăng Quốc Phiên cho rằng một gia đình có hưng thịnh hay không nhìn vào ba đặc điểm là biết. Ba đặc điểm đó là:

Thứ nhất: Nhìn xem con cháu ngủ đến mấy giờ. Nếu như ngủ đến lúc mặt trời lên cao mới bắt đầu dậy thì gia đình này đang từ từ lười biếng mà đi xuống.

Thứ hai: Nhìn xem con cháu trong nhà có chăm chỉ làm việc hay không. Bởi vì thói quen làm việc sẽ ảnh hưởng đến cả cuộc đời của một ngừời.

Thứ ba: Nhìn xem con cháu có thường đọc sách kinh điển của các bậc cao nhân thánh hiền hay không. Bởi vì người không học sẽ không hiểu nghĩa khí và không biết đạo lý.

Về cơ bản, điểm thứ nhất và thứ hai trong lời dạy của Tăng Quốc Phiên nói rằng con cháu trong gia đình phải rèn luyện đức tính chăm chỉ chịu khó chịu khổ.

Tăng Quốc Phiên từng viết trong thư gửi gia đình rằng: “Anh em con cháu trong gia đình phải lấy cần cù làm gia đạo. Cả nhà cần cù thì dù vào thời loạn cũng có thể hưng thịnh. Tự mình cần cù thì dẫu là kẻ ngốc cũng mang phong thái của bậc hiền trí.”

Tăng Quốc Phiên cho rằng phúc hay họa vốn không phải là điều con người có thể quyết định được, nhưng chăm chỉ và nỗ lực là có thể ảnh hưởng tới phúc phận của bản thân và gia đình.

Mỗi ngày chăm chỉ, mỗi ngày nỗ lực, thì sẽ đều có thu hoạch. Có làm thì có được, tích tiểu thành đại, đây là đạo lý của trời đất. Một gia đình mà mỗi người đều cần cù chịu khó, hơn nữa còn giúp đỡ lẫn nhau và có thiện tâm, thì chẳng mấy chốc mà gia đình đó sẽ hưng thịnh. Cá nhân mà lười biếng thì dù có núi vàng núi bạc rồi cũng miệng ăn núi lở, làm ảnh hưởng tới mọi người. Cả gia đình cùng nhau lười biếng thì chẳng mấy chốc mà gia đạo suy vi.

Ở điểm thứ ba, Tăng Quốc Phiên nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đọc sách. Ông cũng từng viết rằng: khí chất của con người sinh ra đã có, vốn là điều khó cải biến được, duy chỉ đọc sách là có thể cải biến được. Bởi vậy ngay từ khi con cái còn nhỏ, Tăng Quốc Phiên đã giáo dục chúng đọc sách một cách rất bài bản và quy củ. Người con trai lớn của ông là Tăng Kỷ Trạch ngay từ nhỏ đã đọc hai cuốn sách “Thập tam kinh” và “Nhị thập tam sử”. Đây cũng là hai cuốn sách chính Tăng Quốc Phiên lấy làm gốc để dạy con.

Tăng Quốc Phiên cho rằng những tác phẩm kinh điển này đã trải qua và được khảo nghiệm bởi lịch sử. Sở dĩ chúng được xưng là các tác phẩm kinh điển bởi trong đó hàm chứa trí tuệ đúc kết lại của người xưa cũng như các tấm gương và dẫn chứng cụ thể về các giá trị phổ quát như: thiện lương, chính nghĩa, nhân từ, thành tín, v.v.. Đây là những điều đáng giá nhất để người đời sau học tập và lĩnh hội. Hơn nữa một số cuốn sách kinh điển như Đạo Đức Kinh, Dịch Kinh… đọc đi đọc lại nhiều lần cũng sẽ tạo ra một loại trạng thái lĩnh hội mới, mỗi lần đọc lại hiểu ra được thêm được một vài điều.

Tăng Quốc Phiên còn cho rằng khi đọc sách cần chuyên chú, không cần vội vã đọc chưa hết cuốn này đã sang cuốn khác, nhưng ông cũng không yêu cầu con phải ghi nhớ. Cách làm của ông là tuần tự, thoải mái, không cưỡng cầu mà đọc: “Phàm là đọc sách, không nhất thiết phải cầu ghi nhớ được nhiều, chỉ cần ngày hôm nay đọc một phần, ngày mai đọc một phần thì lâu dần tự nhiên sẽ có ích.”

Cách giáo dục của Tăng Quốc Phiên đối với con cái trong gia đình còn có một điểm đáng quý, đó là ông cho con cái tự do phát triển theo thiên hướng mình thích, chỉ cần chúng chăm chỉ và chịu khó tìm tòi.

Người con trai thứ nhất của ông là Tăng Kỷ Trạch không thích thi cử, không thích những điều rập khuôn, và văn bát cổ, nhưng lại đặc biệt yêu thích ngôn ngữ học và xã hội học của phương Tây. Tăng Quốc Phiên biết sở thích của con, liền khích lệ con tìm đọc sách theo sở thích của mình.

Mặc dù Tăng Quốc Phiên không am hiểu về Tây học, nhưng ông cũng cố gắng tìm hiểu cùng con. Về sau này, Tăng Kỷ Trạch viết hai cuốn sách nổi tiếng là “Tây học thuật lược tự thuyết” và “Kỷ hà nguyên bản”, đều do Tăng Quốc Phiên phê duyệt trước khi xuất bản.

Người con trai thứ hai của Tăng Quốc Phiên là Tăng Kỷ Hồng yêu thích toán học. Ông cũng cổ vũ, khích lệ con nghiên cứu toán học. Vợ của Tăng Kỷ Hồng là Quách Quân cũng ham đọc sách. Thời ấy phụ nữ ham thích đọc sách là điều hiếm có, nên Tăng Quốc Phiên thuận theo việc dạy bảo con trai, cũng thuận tiện giáo dục con dâu nghiên cứu, đọc sách.

Khác với sở thích toán học của chồng, Quách Quân chỉ có hứng thú với văn học và sử học. Đây lại là phương diện mà Tăng Quốc Phiên vô cùng thông giỏi. Cho nên, dưới sự chỉ dẫn của Tăng Quốc Phiên, con dâu ông đọc rất nhiều sách kinh điển và cuối cùng cũng trở thành một người phụ nữ có tài.

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Ý nghĩa “Nhất mệnh – Nhì Vận – Tam Phong Thuỷ – Tứ Âm Phúc – Ngũ Tri thức”

  Theo quan niệm của những sách cổ học thuật số Phương Đông xưa có câu: “Nhất mệnh, nhì vận, tam Phong Thuỷ, tứ âm phúc, ngũ tri thức”. Câu này ý nghĩa như thế nào? Nghĩa là số mệnh là yếu tố quyết định toàn cục cuộc đời của một con người, tiếp đến là ảnh hưởng của thời vận, thứ ba là ảnh hưởng của phong thủy. Nói cách khác, số mệnh và sinh ra gặp thời là yếu tố tiền định thuộc tiên thiên; phong thủy là hậu thiên, được quyết định bởi hành vi của đương số và sự điều chỉnh môi trường sinh sống. Ngay từ lúc con người sinh ra đã được trời ban cho một “Số mệnh”, từ trong “mệnh” đó sẽ diễn sinh ra “vận” để chi phối cuộc sống sau này. Mệnh là sinh ra đã có sẵn, không thuộc phạm vi khống chế của bản thân, ví dụ như xuất thân, tướng mạo, cá tính, số lượng anh chị em,…, đó chính là “số mệnh” tiên thiên không thể thay đổi được, nên người xưa bình thản tiếp nhận và chấp nhận sống chung với nó. Căn cứ vào lý luận của Tử Vi Đẩu số, Tử Bình, Bát Tự Hà Lạc,… cuộc đời thực tế của con người là được hình

Ai rồi cũng sẽ đổi thay, chỉ là nhanh đến mức choáng váng, hoặc là chậm đến mức không nhận ra

  Nếu một ngày nào đó, người mà bạn cho là rất rất quan trọng, chỉ nhìn bạn với ánh mắt vô hồn và im lặng kể cả khi bạn có rất nhiều điều muốn nói. Nếu như trong khoảnh khắc chông chênh đó, bạn cũng chọn lấy cách im lặng. Vậy thì dấu hiệu đầu tiên của sự đổi thay đã xuất hiện. Khi mới bắt đầu, ai cũng đều kinh ngạc cho những điều không dễ dàng thay đổi. Đến khi trưởng thành, có chăng cũng chỉ là quen với việc giấu đi cảm xúc, giấu nhẹm đi những hụt hẫng khi niềm tin lại rơi mất. Và rồi sẽ có một ngày nào đó, ngày của hôm qua gần tựa như cơn mơ, nhạt nhòa. Rồi ai cũng sẽ thay đổi. Cuộc sống đó là một vòng luân chuyển. Ánh sáng bóng tối thay phiên nhau. 4 mùa xuân hạ thu đông cũng lần lượt sẽ thay đổi cho nhau. Vốn dĩ không có cái gì sẽ đứng yên tại một chỗ. Và ngay bản thân ta lớn lên cũng phải chấp nhận rằng trái đất cũng di chuyển vậy thì làm gì có khái niệm mãi mãi. Thứ có thể mãi mãi tồn tại đó chính là kỷ niệm, bởi nó là một phần ký ức của ta chẳng thể xóa nhòa. Một đôi giày, lúc v

Chuyển động Cổ nhân dạy “Đấu gạo dưỡng ân, gánh gạo dưỡng thù”: Nhớ thật kỹ để tránh làm ơn mắc oán

    Chuyển động Cổ nhân dạy “Đấu gạo dưỡng ân, gánh gạo dưỡng thù”: Nhớ thật kỹ để tránh làm ơn mắc oán 13:54 01/08/2022 Trong cuộc sống, lòng tốt của con người cũng cần phải có mức độ. Khi đối mặt với một người không có chí tiến thủ, suốt ngày chỉ chờ đợi người khác đến giúp đỡ thì hãy kịp thời thu lại sự lương thiện của bạn càng sớm càng tốt.   Cổ nhân dạy "Hạ đẳng dùng mồm, thượng đẳng dùng tâm": Nhìn phát biết ngay ai sang ai hèn   Cổ nhân dạy “Cửa trước không đốt đèn, sân sau không sáng sủa”: Tại sao lại nói như vậy?   Cổ nhân dạy phụ nữ có “3 cái càng dày, 3 cái càng nhỏ”: Cả đời hưởng phúc, cuộc sống giàu sang Những người có thể làm nên nghiệp lớn không nhất thiết phải có trí tuệ hơn người, thế nhưng nhất định phải là người nỗ lực và chăm chỉ không ngừng. Cổ nhân nói “Siêng năng có thể bù đắp cho thiếu sót, một phân khổ một phân tài”. Không ai có thể dựa vào thiên phú để thành công, chỉ có chăm chỉ mới có thể biến thiên phú thành thiên tài. Ở đời, chẳng ai lười biếng m