Chuyển đến nội dung chính

4 CÂU NGẠN NGỮ THỂ HIỆN TRÍ TUỆ CỦA NGƯỜI XƯA

 4 CÂU NGẠN NGỮ THỂ HIỆN TRÍ TUỆ CỦA NGƯỜI XƯA

Trong bất kể nền văn hóa nào cũng đều có những câu ngạn ngữ của riêng họ. Ngạn ngữ chính là những câu nói phổ biến được lưu truyền trong dân gian, là biểu hiện của tri thức, kinh nghiệm, tư tưởng và giáo dục của người xưa.

Tương tự nhưng khác với ngạn ngữ, còn có thành ngữ và ngụ ngôn. Nhưng hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu về 4 câu ngạn ngữ thường gặp.

🔻1. Lạnh, chớ dựa vào đèn; khốn khó, chớ dựa vào người thân

Con người sống ở đời thường rất coi trọng tình thân, nghĩa là những người có cùng quan hệ huyết thống với nhau thường sẽ tạo thành một thể. Tình cảm con người đôi khi có sức mạnh rất lớn, vì vậy mới có những câu tục ngữ như “tình người lớn hơn vương pháp”.

Tuy nhiên, để duy trì mối quan hệ thân tình này cũng cần có điều kiện, đó là điều kiện sống giữa những người thân thích với nhau là không thể quá chênh lệch. Cổ nhân khi nói về người thân, luôn chú ý đến nguyên tắc “môn đăng hộ đối”.

Là người thân, vốn nên đồng cam cộng khổ, nhưng trong một số trường hợp, đôi khi lý tưởng đó có thể bị thực tế phá vỡ.

Xưa có câu “Người nghèo dù ở thành thị náo nhiệt cũng không có ai hỏi, còn người giàu dù ở trong núi sâu cũng có họ hàng xa”. Một người đang gặp khó khăn thường sẽ bị người ta khinh rẻ. Do đó, trong trường hợp này, người thông minh sẽ chọn cách im lặng, không tạo thêm hỗn loạn cho người khác, cũng như không tạo thêm ấm ức cho chính mình.

“Lạnh, chớ dựa vào đèn; khốn khó, chớ dựa vào người thân”. Một ngọn đèn nhỏ như hạt đậu, không thể sưởi ấm được thân thể lạnh cóng trong đêm đông. Cũng tương tự như một người mà có người thân thích giàu có, thì cũng chỉ như ánh sáng nhỏ của ngọn đèn, không thể thỏa mãn được hết kỳ vọng của bạn.

Vì vậy, tốt hơn hết là nên lặng lẽ tránh xa họ và giữ lại cho mình chút tự tôn của người nghèo. “Thà ăn cháo mà vui vẻ, còn hơn ăn cơm mà cau có”, “Người nghèo không dựa người giàu, mưa rơi không đọng chỗ cao” đều có ý nghĩa như vậy.

🔻 2. Về hưu không có tiền, lúc khó khăn chớ tìm người thân

“Về hưu không có tiền, lúc khó khăn chớ tìm người thân” ý của câu ngạn ngữ này rất giống với hàm ý của câu ngạn ngữ trước, đều là nói về con người cần biết quý trọng mình, và có lòng tự tôn. Đôi khi, “có phúc cùng hưởng, có nạn cùng chịu” thực ra chỉ là câu khẩu hiệu mà thôi.

Người ta đều nói “nhân vi ngôn khinh”, nghĩa là: người có tư cách thấp, lời nói sẽ không được coi trọng. Khi không có tiền, không có quyền lực thì đừng tìm kiếm sự cứu giúp, vì có tìm kiếm cũng chẳng được gì, không những không được đồng cảm mà còn khơi dậy sự phản cảm. Lộ mặt một lần mà cả đời bị chê trách, đây là một tổn thất không đáng.

Đều nói “trong hoạn nạn mới thấy chân tình”, những người thân, bạn bè thật lòng muốn quan tâm đến bạn, thì khi bạn gặp khó khăn, dù không chủ động tìm kiếm sự giúp đỡ, họ cũng sẽ chủ động “giúp bạn khi hoạn nạn”. Kết thúc này là có hậu cho tất cả mọi người.

🔻 3. Trời không mưa cả tháng, người không nghèo cả đời

Nghèo không có gì đáng sợ, mà đáng sợ chính là mất đi ý chí. Người xưa từng có câu: “Nghèo chớ mất ý chí, giàu chớ có điên cuồng”. Cách tốt nhất để tôn trọng bản thân là thay đổi hiện trạng thông qua những nỗ lực của chính mình.

Trong tục ngữ ở vùng nông thôn cũng có câu rằng: “Không ai giàu ba họ, không ai khó ba đời”. Mặc Tử cũng nói rằng “quan vô thường quý, dân vô chung tiện”, nghĩa là: một vị quan không nhất định cả đời làm quan, còn dân thường không nhất định phải nghèo hèn cả đời.

Nhìn chung những câu ngạn ngữ nổi tiếng mà người xưa để lại, đều đang nói với con người một triết lý rằng, không ai giàu có vĩnh viễn, cũng không ai nghèo đói vĩnh viễn.

Thực ra không sợ đường dài, chỉ sợ chí ngắn, không sợ núi cao, chỉ sợ chân yếu. Chỉ cần bạn nỗ lực, thành công sẽ không còn xa.

🔻 4. Lão nhân bất giảng cổ, hậu sinh hội thất phổ

“Cổ” dùng để chỉ những thứ ở thời cổ xưa và những thứ trong quá khứ. “Hậu sinh” dùng để chỉ thế hệ trẻ, những người trẻ tuổi. Còn “thất phổ” nghĩa là làm mất đi các tiêu chuẩn và nguyên tắc.

Cả câu trên tóm lại có nghĩa là: Nếu người già không kể những việc đã qua, thì người trẻ sẽ mất nguyên tắc khi hành xử.

Sự phát triển của loài người là không thể tách rời việc truyền dạy kinh nghiệm từ đời này sang đời khác. Ông bà ta truyền kinh nghiệm cho cha mẹ, rồi cha mẹ truyền kinh nghiệm cho chúng ta, nếu nhìn rộng ra thì có nghĩa là bao thế hệ đã đúc kết kinh nghiệm, và sau đó lại truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác, để cho các thế hệ tương lai tránh đi đường vòng.

“Lão nhân bất giảng cổ, hậu sinh hội thất phổ” nói về tầm quan trọng và sức mạnh của những câu chuyện truyền miệng để làm gương trong giáo dục.

Tinh Hoa

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Ý nghĩa “Nhất mệnh – Nhì Vận – Tam Phong Thuỷ – Tứ Âm Phúc – Ngũ Tri thức”

  Theo quan niệm của những sách cổ học thuật số Phương Đông xưa có câu: “Nhất mệnh, nhì vận, tam Phong Thuỷ, tứ âm phúc, ngũ tri thức”. Câu này ý nghĩa như thế nào? Nghĩa là số mệnh là yếu tố quyết định toàn cục cuộc đời của một con người, tiếp đến là ảnh hưởng của thời vận, thứ ba là ảnh hưởng của phong thủy. Nói cách khác, số mệnh và sinh ra gặp thời là yếu tố tiền định thuộc tiên thiên; phong thủy là hậu thiên, được quyết định bởi hành vi của đương số và sự điều chỉnh môi trường sinh sống. Ngay từ lúc con người sinh ra đã được trời ban cho một “Số mệnh”, từ trong “mệnh” đó sẽ diễn sinh ra “vận” để chi phối cuộc sống sau này. Mệnh là sinh ra đã có sẵn, không thuộc phạm vi khống chế của bản thân, ví dụ như xuất thân, tướng mạo, cá tính, số lượng anh chị em,…, đó chính là “số mệnh” tiên thiên không thể thay đổi được, nên người xưa bình thản tiếp nhận và chấp nhận sống chung với nó. Căn cứ vào lý luận của Tử Vi Đẩu số, Tử Bình, Bát Tự Hà Lạc,… cuộc đời thực tế của con người là được hình

Ai rồi cũng sẽ đổi thay, chỉ là nhanh đến mức choáng váng, hoặc là chậm đến mức không nhận ra

  Nếu một ngày nào đó, người mà bạn cho là rất rất quan trọng, chỉ nhìn bạn với ánh mắt vô hồn và im lặng kể cả khi bạn có rất nhiều điều muốn nói. Nếu như trong khoảnh khắc chông chênh đó, bạn cũng chọn lấy cách im lặng. Vậy thì dấu hiệu đầu tiên của sự đổi thay đã xuất hiện. Khi mới bắt đầu, ai cũng đều kinh ngạc cho những điều không dễ dàng thay đổi. Đến khi trưởng thành, có chăng cũng chỉ là quen với việc giấu đi cảm xúc, giấu nhẹm đi những hụt hẫng khi niềm tin lại rơi mất. Và rồi sẽ có một ngày nào đó, ngày của hôm qua gần tựa như cơn mơ, nhạt nhòa. Rồi ai cũng sẽ thay đổi. Cuộc sống đó là một vòng luân chuyển. Ánh sáng bóng tối thay phiên nhau. 4 mùa xuân hạ thu đông cũng lần lượt sẽ thay đổi cho nhau. Vốn dĩ không có cái gì sẽ đứng yên tại một chỗ. Và ngay bản thân ta lớn lên cũng phải chấp nhận rằng trái đất cũng di chuyển vậy thì làm gì có khái niệm mãi mãi. Thứ có thể mãi mãi tồn tại đó chính là kỷ niệm, bởi nó là một phần ký ức của ta chẳng thể xóa nhòa. Một đôi giày, lúc v

Chuyển động Cổ nhân dạy “Đấu gạo dưỡng ân, gánh gạo dưỡng thù”: Nhớ thật kỹ để tránh làm ơn mắc oán

    Chuyển động Cổ nhân dạy “Đấu gạo dưỡng ân, gánh gạo dưỡng thù”: Nhớ thật kỹ để tránh làm ơn mắc oán 13:54 01/08/2022 Trong cuộc sống, lòng tốt của con người cũng cần phải có mức độ. Khi đối mặt với một người không có chí tiến thủ, suốt ngày chỉ chờ đợi người khác đến giúp đỡ thì hãy kịp thời thu lại sự lương thiện của bạn càng sớm càng tốt.   Cổ nhân dạy "Hạ đẳng dùng mồm, thượng đẳng dùng tâm": Nhìn phát biết ngay ai sang ai hèn   Cổ nhân dạy “Cửa trước không đốt đèn, sân sau không sáng sủa”: Tại sao lại nói như vậy?   Cổ nhân dạy phụ nữ có “3 cái càng dày, 3 cái càng nhỏ”: Cả đời hưởng phúc, cuộc sống giàu sang Những người có thể làm nên nghiệp lớn không nhất thiết phải có trí tuệ hơn người, thế nhưng nhất định phải là người nỗ lực và chăm chỉ không ngừng. Cổ nhân nói “Siêng năng có thể bù đắp cho thiếu sót, một phân khổ một phân tài”. Không ai có thể dựa vào thiên phú để thành công, chỉ có chăm chỉ mới có thể biến thiên phú thành thiên tài. Ở đời, chẳng ai lười biếng m