Chuyển đến nội dung chính

Trí tuệ cổ nhân: Kẻ quê mùa học làm ô

 Trí tuệ cổ nhân: Kẻ quê mùa học làm ô

Từ xưa đến nay, vô luận là bậc hiền nhân hay là nông phu, khi làm việc đều cần phải dụng tâm chuyên nhất mới mong có được thành công. Người ôm chí lớn lại càng phải dụng tâm chuyên nhất, một lòng một dạ, kiên trì với mục tiêu của mình. Trong cuốn sách “Úc Li Tử” của Lưu Bá Ôn có chép một câu chuyện ngụ ngôn nói về điều này có tựa đề “Bỉ nhân học cái”, tức là kẻ quê mùa học làm ô.

Vào thời Chiến Quốc, ở nước Trịnh có một người nông dân học cách chế tác ô đi mưa. Trải qua thời gian 3 năm học nghề và sau khi bỏ ra rất nhiều công sức, cuối cùng ông ta đã thành thạo được việc ấy.

Nhưng thật không may, một trận đại hạn xảy ra và những chiếc ô của ông căn bản đều trở nên vô ích. Thế là ông chuyển sang học cách làm gầu múc nước. Trải qua 3 năm và sau khi mất rất nhiều công sức, cuối cùng ông cũng lại thành thạo việc này.

Nhưng chẳng bao lâu sau, một trận mưa lũ lớn xảy ra, không có ai mua gàu múc nước của ông, nên gàu lại trở nên vô dụng. Thế là, ông quay trở lại với việc bắt đầu làm ô.

Nhưng không lâu sau, đạo tặc nổi lên bốn phương và tất cả mọi người phải tìm mặc áo giáp hay áo của quân lính để tự bảo vệ mình. Quân phục bản thân nó đã có thể dùng để tránh mưa, cho nên không ai hỏi mua ô của ông nữa.

Sau khi cân nhắc, ông nghĩ tốt hơn cả là học cách rèn vũ khí, nhưng lúc này ông đã quá già rồi, lực bất tòng tâm, không thể làm được việc ấy nữa.

Sau khi Úc Li Tử biết được câu chuyện này, ông đã nói:

“Rất nhiều sự tình trong đời người thường thường không phải là điều sức người có thể điều khiển được, mà là do Thần. Ngay cả học nghề gì và kỹ năng có thể được dùng không thì cũng do Thiên mệnh quyết định.

Tuy nhiên, học tập nghề nào lại là quyền lựa chọn của con người chúng ta. Cho nên, rơi vào một kết cục thất bại như vậy, bản thân chúng ta phải tự chịu trách nhiệm.

Giống như có một người làm ruộng rất giỏi trồng lúa, và ông còn khai khẩn đất hoang để trồng lúa. Tuy nhiên vì thủy tai nghiêm trọng, ông đã không thể thu hoạch được gì trong vòng ba năm. Rất nhiều bạn bè đã tới khuyên ông hãy dẫn nước ra ngoài và trồng ngô. Nhưng ông vẫn kiên trì không lay động và tiếp tục trồng lúa.

Năm sau, trời hạn lớn và vẫn tiếp tục như vậy trong hai năm sau đó. Kết quả ruộng lúa của ông khô ráo trở lại và có thu hoạch trong ba năm.

Khi tính toán mùa gặt trong ba năm ấy, ông thấy không chỉ đủ để bù đắp những tổn thất của ông trong quá khứ, mà còn dư lại rất nhiều.

Bởi vậy nói, “Trời hạn đóng ghe thuyền và trời nóng khâu áo bông” là rất có đạo lý.”

Trong cuộc sống, chỉ cần chúng ta có thể kiên trì nghề nghiệp của mình và cố gắng chú tâm vào những lựa chọn của bản thân một cách nghiêm túc thì “chịu được khô hạn tự nhiên sẽ có mưa to, chịu được nóng nực tự nhiên mùa lạnh sẽ đến”. Ngoài ra, người ta cũng cần phải biết nhìn xa trông rộng, có sự phòng ngừa chu đáo, có cách ứng phó kịp thời khi sự tình phát triển không như ta dự đoán. Điều này sẽ giúp giảm thiểu được tổn thất, thậm chí xoay chuyển được tình thế.

Đời người luôn là thăng trầm lên xuống như vậy, có được thì cũng có mất, mất thì tất sẽ được. Thế nên mới có câu: “Thủ đắc vân khai kiến thanh thiên”, nếu cứ chờ đợi cho đến khi mây tan hết, ta sẽ nhìn thấy bầu trời trong xanh.

Câu chuyện “Kẻ quê mùa học làm ô” được trích từ cuốn sách “Úc Li Tử” của Lưu Bá Ôn. Lưu Bá Ôn sinh vào cuối triều Nguyên, từng đỗ tiến sĩ và làm quan trong triều. Ông nhiều lần từ quan, chán ghét các chính sách bạo ngược của triều đình. Ông tinh thông quân sự, thiên văn, địa lý và lịch sử. Về lĩnh vực văn học, Lưu Bá Ôn đã dùng bút pháp ngụ ngôn để viết cuốn sách “Úc Li Tử”. Trong đó có rất nhiều câu chuyện ngắn gọn, ngôn từ giản đơn, tự nhiên, thậm chí còn có phần hài hước, nhưng ngụ ý lại thâm sâu. Những câu chuyện trong “Úc Li Tử” có khả năng đứng độc lập vì chỉ được liên kết nhau qua lời bàn của nhân vật Úc Li Tử.

Nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Ý nghĩa “Nhất mệnh – Nhì Vận – Tam Phong Thuỷ – Tứ Âm Phúc – Ngũ Tri thức”

  Theo quan niệm của những sách cổ học thuật số Phương Đông xưa có câu: “Nhất mệnh, nhì vận, tam Phong Thuỷ, tứ âm phúc, ngũ tri thức”. Câu này ý nghĩa như thế nào? Nghĩa là số mệnh là yếu tố quyết định toàn cục cuộc đời của một con người, tiếp đến là ảnh hưởng của thời vận, thứ ba là ảnh hưởng của phong thủy. Nói cách khác, số mệnh và sinh ra gặp thời là yếu tố tiền định thuộc tiên thiên; phong thủy là hậu thiên, được quyết định bởi hành vi của đương số và sự điều chỉnh môi trường sinh sống. Ngay từ lúc con người sinh ra đã được trời ban cho một “Số mệnh”, từ trong “mệnh” đó sẽ diễn sinh ra “vận” để chi phối cuộc sống sau này. Mệnh là sinh ra đã có sẵn, không thuộc phạm vi khống chế của bản thân, ví dụ như xuất thân, tướng mạo, cá tính, số lượng anh chị em,…, đó chính là “số mệnh” tiên thiên không thể thay đổi được, nên người xưa bình thản tiếp nhận và chấp nhận sống chung với nó. Căn cứ vào lý luận của Tử Vi Đẩu số, Tử Bình, Bát Tự Hà Lạc,… cuộc đời thực tế của con người là được hình

Ai rồi cũng sẽ đổi thay, chỉ là nhanh đến mức choáng váng, hoặc là chậm đến mức không nhận ra

  Nếu một ngày nào đó, người mà bạn cho là rất rất quan trọng, chỉ nhìn bạn với ánh mắt vô hồn và im lặng kể cả khi bạn có rất nhiều điều muốn nói. Nếu như trong khoảnh khắc chông chênh đó, bạn cũng chọn lấy cách im lặng. Vậy thì dấu hiệu đầu tiên của sự đổi thay đã xuất hiện. Khi mới bắt đầu, ai cũng đều kinh ngạc cho những điều không dễ dàng thay đổi. Đến khi trưởng thành, có chăng cũng chỉ là quen với việc giấu đi cảm xúc, giấu nhẹm đi những hụt hẫng khi niềm tin lại rơi mất. Và rồi sẽ có một ngày nào đó, ngày của hôm qua gần tựa như cơn mơ, nhạt nhòa. Rồi ai cũng sẽ thay đổi. Cuộc sống đó là một vòng luân chuyển. Ánh sáng bóng tối thay phiên nhau. 4 mùa xuân hạ thu đông cũng lần lượt sẽ thay đổi cho nhau. Vốn dĩ không có cái gì sẽ đứng yên tại một chỗ. Và ngay bản thân ta lớn lên cũng phải chấp nhận rằng trái đất cũng di chuyển vậy thì làm gì có khái niệm mãi mãi. Thứ có thể mãi mãi tồn tại đó chính là kỷ niệm, bởi nó là một phần ký ức của ta chẳng thể xóa nhòa. Một đôi giày, lúc v

Chuyển động Cổ nhân dạy “Đấu gạo dưỡng ân, gánh gạo dưỡng thù”: Nhớ thật kỹ để tránh làm ơn mắc oán

    Chuyển động Cổ nhân dạy “Đấu gạo dưỡng ân, gánh gạo dưỡng thù”: Nhớ thật kỹ để tránh làm ơn mắc oán 13:54 01/08/2022 Trong cuộc sống, lòng tốt của con người cũng cần phải có mức độ. Khi đối mặt với một người không có chí tiến thủ, suốt ngày chỉ chờ đợi người khác đến giúp đỡ thì hãy kịp thời thu lại sự lương thiện của bạn càng sớm càng tốt.   Cổ nhân dạy "Hạ đẳng dùng mồm, thượng đẳng dùng tâm": Nhìn phát biết ngay ai sang ai hèn   Cổ nhân dạy “Cửa trước không đốt đèn, sân sau không sáng sủa”: Tại sao lại nói như vậy?   Cổ nhân dạy phụ nữ có “3 cái càng dày, 3 cái càng nhỏ”: Cả đời hưởng phúc, cuộc sống giàu sang Những người có thể làm nên nghiệp lớn không nhất thiết phải có trí tuệ hơn người, thế nhưng nhất định phải là người nỗ lực và chăm chỉ không ngừng. Cổ nhân nói “Siêng năng có thể bù đắp cho thiếu sót, một phân khổ một phân tài”. Không ai có thể dựa vào thiên phú để thành công, chỉ có chăm chỉ mới có thể biến thiên phú thành thiên tài. Ở đời, chẳng ai lười biếng m