Chuyển đến nội dung chính

BÀI HỌC TỪ TỨ THƯ: ĐẠO LÀM NGƯỜI VÀ TRỊ THẾ

 BÀI HỌC TỪ TỨ THƯ: ĐẠO LÀM NGƯỜI VÀ TRỊ THẾ


Tứ Thư là bộ bốn tác phẩm kinh điển của Nho giáo Trung Hoa, bao gồm Đại Học, Trung Dung, Luận Ngữ và Mạnh Tử. Bộ sách này được xem là nền tảng tư tưởng và là tài liệu quan trọng trong nền giáo dục, thi cử của Nho giáo qua nhiều thời đại.  Trong đó mỗi cuốn lại chưa đựng 1 bài học vô cùng đắt giá

1. “Lễ chi dụng, hòa vi quý” – Luận Ngữ

Lễ làm phương tiện, giữa trật tự, tôn ti. Hòa là dĩ hòa vi quý, nhưng phải vừa đủ, đúng mực.

Người quân tử hành lễ, không phải để gò bó, mà để điều hòa quan hệ; giữ hòa, nhưng không nhu nhược, không nhịn nhục một cách mù quáng. Lễ giúp người giữ hình thức, hòa giúp người giữ tâm.

2. “Tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ” – Đại Học

- Tu thân: rèn tâm, rèn đức, điều chỉnh ý chí và hành vi.

- Tề gia: sắp xếp gia đình, hòa hợp các mối quan hệ, làm gương cho con cái.

- Trị quốc: quản lý xã hội, lãnh đạo hợp đạo đức.

- Bình thiên hạ: tạo hòa bình và thịnh vượng chung.

Muốn trị thiên hạ, phải bắt đầu từ bản thân. Muốn giữ gia đình, phải sửa thân mình. Muốn trị nước, phải trông nom gia đình trước. Đây là phương pháp từ trong ra ngoài, từ nhỏ đến lớn.

3. “Thành ý, chính tâm” – Trung Dung

- Thành ý: ý chí phải thật, không giả dối.

- Chính tâm: tâm phải chính, không xao động, không vì dục vọng cá nhân làm lệch hướng.

Tâm không chính thì lời nói lệch lạc; ý không thành thì việc hỏng. Con người cần rèn tâm, xác định ý chí, hành động nhất quán.

4. “Nhân lấy nghĩa làm gốc” – Mạnh Tử

Một người có trí, dũng, tài lắm cũng không bằng người biết lấy nghĩa làm gốc. Nghĩa là chuẩn mực, đạo lý, là kim chỉ nam trong mọi hành vi.

Tìm hiểu Mạnh Tử - 1 trong số tứ thư. Mạnh tử có những bài học đắt giá, tiến bộ, văn minh mà không phải vị chư tử nào cũng có.

Nhận xét

Đăng nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Ý nghĩa “Nhất mệnh – Nhì Vận – Tam Phong Thuỷ – Tứ Âm Phúc – Ngũ Tri thức”

  Theo quan niệm của những sách cổ học thuật số Phương Đông xưa có câu: “Nhất mệnh, nhì vận, tam Phong Thuỷ, tứ âm phúc, ngũ tri thức”. Câu này ý nghĩa như thế nào? Nghĩa là số mệnh là yếu tố quyết định toàn cục cuộc đời của một con người, tiếp đến là ảnh hưởng của thời vận, thứ ba là ảnh hưởng của phong thủy. Nói cách khác, số mệnh và sinh ra gặp thời là yếu tố tiền định thuộc tiên thiên; phong thủy là hậu thiên, được quyết định bởi hành vi của đương số và sự điều chỉnh môi trường sinh sống. Ngay từ lúc con người sinh ra đã được trời ban cho một “Số mệnh”, từ trong “mệnh” đó sẽ diễn sinh ra “vận” để chi phối cuộc sống sau này. Mệnh là sinh ra đã có sẵn, không thuộc phạm vi khống chế của bản thân, ví dụ như xuất thân, tướng mạo, cá tính, số lượng anh chị em,…, đó chính là “số mệnh” tiên thiên không thể thay đổi được, nên người xưa bình thản tiếp nhận và chấp nhận sống chung với nó. Căn cứ vào lý luận của Tử Vi Đẩu số, Tử Bình, Bát Tự Hà Lạc,… cuộc đời thực tế của con người là được ...
Đăng nhận xét
Đọc thêm

Nghệ thuật nói chuyện chân thành, thiện tâm của cổ nhân

 Nghệ thuật nói chuyện chân thành, thiện tâm của cổ nhân Nói chuyện là một môn nghệ thuật, giao tiếp giữa người với người đều cần chia sẻ bằng lời nói. Làm thế nào để biểu đạt quan điểm của bản thân một cách rõ ràng mà không khiến người khác cảm thấy bị tổn thương là điều đáng để chúng ta suy ngẫm. Mạnh Tử nói: “Dùng lời người khác có thể hiểu để kể về những đạo lý sâu xa, là giỏi ăn nói vậy”. Thế nào là những lời dễ hiểu? Sách “Đại học” có viết “Dùng những việc quanh mình làm ví dụ mà nói rõ đạo lý, có thể giúp người khác dễ hiểu và tiếp nhận hơn.” Về điều này, có một câu chuyện giản dị giữa Mạnh Tử và Tề Tuyên Vương như vậy. Một hôm, Mạnh Tử tới yết kiến Tề Tuyên Vương. Tề Tuyên Vương hỏi Mạnh Tử: “Người như ta có thể hành vương đạo không?” Mạnh Tử nói: “Đương nhiên là có thể! Chỉ cần ngài có thể khiến bách tính trong thiên hạ được an lạc, vậy thì ai là người không muốn tôn ngài làm vương được đây?” Tuyên Vương hỏi: “Vậy ta có thể khiến bách tính trong thiên hạ được an lạc hay kh...
Đăng nhận xét
Đọc thêm

Đời người phiền não bởi vì "buông không được, nghĩ chẳng thông, nhìn không thấu, quên chẳng nổi"

  https://vandieuhay.net/wp-vdh/uploads/2020/04/f4609f036c45851bdc54.jpg (Ảnh minh họa) Người ta thường bị vướng víu, quanh quẩn trong những điều nhỏ nhặt để rồi huỷ hoại cảm xúc bản thân. Nếu có thể buông bỏ những gánh nặng trong lòng, làm phong phú nội tâm, thì cuộc sống sẽ biểu hiện cho người ta những cảnh tượng tốt đẹp khác. Im lặng và mỉm cười là hai thứ lợi hại. Mỉm cười là cách để giải quyết nhiều vấn đề, im lặng là cách để tránh những vấn đề rắc rối xảy ra. Trên đời không có mấy ai hoàn mỹ, người có thể chấp nhận khuyết điểm của bạn là người yêu thương bạn thật sự. Và cha mẹ chúng ta chính là những người như vậy. Quá khứ đã qua, tương lai chưa đến, cuộc sống là trân trọng hiện tại. Đôi khi, bạn thấy mệt mỏi, có lẽ bạn đang nuối tiếc quá khứ và nghĩ nhiều về tương lai. Tín nhiệm giống như một mảnh giấy. Nếu đánh mất lòng tin, thì mảnh giấy sẽ bị nhăn nheo và không thể khôi phục lại nguyên dạng. Vậy nên, làm người phải biết giữ chữ Tín. Nếu không có lòng tốt và tình thương, t...
Đăng nhận xét
Đọc thêm