Tại sao nên đọc nhiều sách?

 Tại sao nên đọc nhiều sách? Tô Đông Pha đã đưa ra câu trả lời hay nhất

1. Khi rơi xuống đáy cuộc đời, đọc sách giúp bạn “leo dốc”

Khi còn trẻ, hai cháu ngoại của Tô Đông Pha rất thích thư pháp, nên đến xin ông chỉ dạy. Ông khuyên bằng một bài thơ, đại ý: “Đọc vạn quyển sách sẽ thông suốt như thần. Dù xuất thân nông dân, cũng có thể đi xa ngàn dặm.”

Thực ra ông đang kể về chính mình. Gia đình Tô Đông Pha ba đời làm ruộng, đến đời ông nhờ chăm chỉ đọc sách mà nổi tiếng khắp thiên hạ. Nhiều người sinh ra trong hoàn cảnh khó khăn, nhưng nhờ đọc sách mà tìm được lối thoát, thay đổi cuộc đời.

Sách giống như những viên đá kê chân: đọc càng nhiều, bạn càng đứng cao hơn, nhìn xa hơn.

2. Khi gặp nguy hiểm sinh tử, đọc sách có thể “cứu mạng”

Thời làm quan, Tô Đông Pha phản đối cải cách của Vương An Thạch, bị vu oan và nhốt vào ngục trong “vụ án Ngô Đài thi từ”. Trong tù, ông viết thơ gửi em trai Tô Triệt, bày tỏ tình anh em sâu nặng.

Bài thơ đến tay hoàng đế, khiến nhà vua cảm động. Cộng với quy định cũ của nhà Tống không giết sĩ tử (người đọc sách), ông được tha. Nhiều văn nhân thời xưa cũng nhờ tài học mà tránh được cái chết.

Người có học thức thường được trân trọng, nên khi gặp nạn, dễ được khoan hồng.

3. Khi nghèo khó, nợ nần, đọc sách giúp bạn “kiếm tiền”

Sau khi ra tù, Tô Đông Pha bị đày đến Hoàng Châu, lương thấp, gia đình lại nợ nhiều vì mua nhà ở kinh thành. Để sống tốt hơn mà không tốn kém, ông sáng tạo cách chế biến thịt heo rẻ tiền thành món ngon (sau này gọi là thịt heo Đông Pha), tự trồng trọt, khai khẩn đất hoang.

Nhờ kiến thức từ sách, ông biến những thứ bình thường thành giá trị. Ngày nay cũng vậy: người đọc sách nhiều thường dễ tìm việc tốt, lương cao, hoặc sáng tạo ra kỹ năng mới để kiếm sống.

Câu nói xưa “Trong sách có nhà vàng” tuy nghe hơi thực tế nhưng rất đúng.

4. Khi cô đơn, đọc sách giúp bạn “có bạn”

Tô Đông Pha viết rất nhiều thơ từ khích lệ, an ủi bạn bè, nên đi đâu cũng được mọi người quý mến. Ông thường động viên người thi trượt tiếp tục đọc sách, đừng nản lòng. Ông còn rất trân trọng tài năng của người khác. Có lần nghe ai đó đọc câu thơ hay, ông lập tức tìm gặp tác giả để kết bạn.

Đọc sách chính là trò chuyện với các bậc hiền triết qua trang giấy, giúp ta bớt cô đơn, cuộc sống thêm phong phú. Bạn bè tốt thường là những người cùng chí hướng, có trí tuệ.

Khi về già, đọc sách giúp bạn giữ “tâm thái tốt”

Cả đời Tô Đông Pha thăng trầm, bị đày nhiều nơi, nhưng ông luôn lạc quan. Đến tuổi già, dù được triệu về kinh thành, ông vẫn bình thản, xem mọi thứ nhẹ nhàng.

Người đọc sách nhiều thường nhìn đời thanh thản hơn, ít bị vui buồn chi phối. Tâm hồn yên bình thì dù gió mưa cuộc đời cũng vẫn thấy đẹp.

Vậy đọc sách thế nào cho hiệu quả?

Có lần bạn ông là Chu Tư Nông đến thăm, thấy Tô Đông Pha đang chép lại sách Hán Thư. Hỏi ra mới biết ông đã chép đến lần thứ ba. Ông bảo: “Ghi chép nhiều lần còn hơn chỉ dựa trí nhớ. Đọc trăm lần, nghĩa lý tự nhiên hiện ra.”